Fritenkjar

Bøker som må ut på reise

2011-11-08T10:41:00.000+01:00

Eg må rydde i hyllene for å få betre plass. Både for å fjerne eit par hyller og for å få plass til ny litteratur. Derfor sel eg bøkene nedanfor for 10kr stk. Du kan anten avtale med meg for henting eller eg kan sende, men då må du betale porto i tillegg. Ta kontakt på epost, via facebook eller twitter (@avoest)

Rød tekst i kursiv tyder at boka allereie har funne ei ny hylle å bu i.

Hannah Green: Jeg lovet deg aldri en rosenhave (har reist)
Nadine Gordimer: Julis folk
Nadime Gordimer: Burgers datter
Marie Hamsun: Regnbuen (har reist)
Knut Hamsun: Victoria ( har reist)
Knut Hamsun: Sult
Knut Hamsun: Mysterier (har reist)
Robert Ferguson: Gåten Knut Hamsun
Ida Halvorsen: Hard asfalt
Edvard Hoem: Gi meg de brennende hjerter 1og 2
Edvard Hoem: Som grønne musikantar
Frys. Vellykket nedfrysing av herr Moro
Jahn Otto Johansen: Russisk nærkontakt
Aslaug Høydal: Sivskogen
Jahn Otto Johansen: Min jødiske reise
Georg Johannesen: Johannes' bok
Winifred Holtby: Røde Sarah
Arvid Hanssen: Søsken på Guds jord
Ephraim Kishon: Godaften Gomorra
Sigbjørn Hølmebakk: Karjolsteinen
Knut Hauge: Nymåne ved Filefjell
Knut Hauge: Ein Roman Om Kjærleiken Og Om Døden
Edvard Hoem: Frøken Dreyers musikkskole (har reist)
Edvard Hoem: Tid for klage, tid for dans (har reist)
Gerd Schanche: Stritt folk
Levi Henriksen: Snø vil falle over snø som har falt (har reist)
John Irving: Enke for et år
Ebba Haslund: Krise i august
John Irving: En bønn for Owen Meany
Jahn Otto Johansen: Det hendte også her
Jahn Otto Johansen: Min jiddische mamma
Coretta Scott King: Mitt liv med Martin Luther King
Kirsten Thorup: Den ytterste grense 1 og 2
Morris West: Guds klovner
Gunvor A Nygaard: Følgesvennen
Åsne Seierstad: Bokhandleren i Kabul (har reist)
Sigrid Undset: Fortellingen om Viga-Ljot og Vigdis (har reist)
Sigrid Undset: Kristin Lavransdatter: Kransen (har reist)
Sigrid Undset: Kristin Lavransdatter: Husfrue
Sigrid Undset: Kristin Lavransdatter: Korset (har reist)
Sigrid Undset: Romaner og fortellinger fra nutiden (har reist)
Sigrid Undset: Jenny (har reist)
Morris West: Fiskerens sko
Herbjørg Wassmo: Det stumme rommet
Herbjørg Wassmo: Huset med den blinde glassveranda
Jan Kjærstad: Homo Falsus eller det perfekte mord
Gunnar Staalesen: Falne engler (har reist)
Gunnar Staalesen: Bukken til havresekken / Din til døden (har reist)
Gunnar Staalesen: Som i et speil (har reist)
Gunnar Staalesen: Tornerose sov i hundre år (har reist)
Niels Fredrik Dahl: På vei til en venn
Linn Ullmann: Når jeg er hos deg
Sigrid Undset: Fru Marta Oulie /Splinten av trollspeilet (har reist)
Brikt Jensen: Sigurd Hoel om seg selv
Yngvar Ustvedt: Ludvig Holberg om seg selv
Helge Vold: Nordahl Grieg om seg selv (har reist)
Johan Hambro: Liv og drøm
Per Hansson: Det største spillet
Ebba Haslund: Bare et lite sammenbrudd
Per Hansson: -og tok de enn vårt liv
Charles Frazier: Cold mountain
Solveig Falck-Hansen: Kort møte. Skisser fra livet
Sigurd Evensmo: Englandsfarere (har reist)
Kerstin Ekman: Knivkasterens kvinne
Kerstin Ekman: Gjør meg levende igjen
Isabel Allende: Eva Luna forteller
Isabel Allende: Om kjærlighet og skygge
Isabel Allende: En lykkes datter
Isabel Allende: Eva Luna
Isabel Allende: Den endeløse plan
Tracey Chevalier: Pike med perleøredobb
Priscilla Cogan: Winonas visdom
Odd Eidem: Fløyten og orgelet
Peter Egge: Villaen
Tove Ditlevsen: Ansigterne
Tove Ditlevsen: Gift
Tor Edvin Dahl: Guds tjener
Finn Carling: Under aftenhimmelen
Angela Carter: Sirkusnetter
Solveig Christov: Korsvei i jungelen
Camilla Collett: Amtmandens Døtre (har reist)
Andre Brink: En terrorhandling eller krepsen venner seg til det
Andre Brink: Hvit tørketid
Kaj Skagen: Jens Bjørneboe om seg selv
Ellisiv Steen: Camilla Collett om seg selv (har reist)
Gunnar Ulstad: Sirianna
Georges Simenon: Brev til min dommer
Irene Engelstad: Amalie Skram om seg selv (har reist)
Janneken Øverland: Cora Sandel om seg selv
Hans Sande: Sprekk
Åge Rønning: Kolbes reise
Åge Rønning: Husker du Scobie?
Klaus Rifbjerg: Operaelskeren
Katherine Anne Porter: Narrenes skip 1 og 2 (har reist)
Harald Polden: Eg har sett huldra
Alan Paton: Gråt mitt elskede land (har reist)
Amoz Oz: Min Michael
Arild Nyquist: Barndom
Gert Nygårdshaug: Prost Gotvins geometri
Vladimir Nabokov: Lolita
Marilyn French: Det blødende hjerte
Arne Garborg: Bondestudentar (hefta)
Arne Garborg: Læraren /Den burtkomne faderen
Arne Garborg: Bondestudentar (innb) (har reist)
Dea Trier Mørch: Morgengaven
Dea Trier Mørch: Aftenstjernen
Dea Trier Mørch: Vinterbarn
Agnar Mykle: Lasso rundt fru Luna (har reist)
Haruki Murakami: Kafka på stranden (har reist)
Jon Moe: Løypestreng og andre strenger
Aslaug Groven Michaelsen: Mathias Orre som jeg kjente ham
Aslaug Groven Michaelsen: Hvor svalene bor
Aslaug Groven Michaelsen: Bryllupet på "Arken"
Aslaug Groven Michaelsen: Gjør det, mamma
Aslaug Groven Michaelsen: Lektor i tre stadier
Nobelprisen i litteratur 1901-1985 v/ Helmer Lang
C.S. Lewis: Djevelen dypper pennen
Michael Konupek: I sin tid
Aslaug Groven Michaelsen: Havfruen og hjulet
Yukio Mishima: Sne om våren
Lange/ Mowinkel: Pasta og pizza. italiensk mat for norske munner
Schibsteds kjøkken: Hett & krydret
Joner/ Jacobsen: kakepynting på nye måter (har reist)
Green/ Moine: 10-minutter kjøkkenet. God, sunn mat uten mikrobølgeovn
DESSERT som søt musikk
Gwynn's 30 minute vegetarian
Mitt kjøkken: Fryse, salte, tørke
Dee Brown: Begrav mitt hjerte ved Wounded Knee
Jerzy Andrzejewski: Aske og diamant
T. Dreiser: En amerikansk tragedie 1 og 2 (har reist)
Fania Fenelon: Galgenfrist for kvinneorkesteret
Jo Nesbø: karusellmusikk (har reist)
Jo Nesbø: Flaggermusmannen /Kakerlakkene (har reist)
V.S.Naipaul: Blant de troende
Paulo Coelho: Veronika vil dø (har reist)
Paulo Coelho: Zahir (har reist)
Paulo Coelho: Ved elven Pedra satt jeg og gråt (har reist)
Alice Sebold: Alle mine kjære
Carlos Ruiz Zafon: Engelens spill
Kushu Singh: Indisk mat

Tre heilt ulike bøker

2011-11-01T11:00:00.001+01:00

Eg har reist litt i det siste og då får eg lese litt. Denne gongen er det tre heilt ulike bøker som har vore med på reise.

Burning bright av Tracy Chevalier (på norsk: Uskyld)
Jupiters Öga av Oline Stig
Det glade vanvidd av Elin Ørjasæter

På reise likar eg å lese engelsk og Tracy Chevalier plar vere såpass kjekk å lese at engelsken går fort og greit. Men denne boka starta eg på i sommar og blei ikkje hekta. Tidsbileta frå det gamle London er til tider fascinerande, men personane får lite kjøt og blod. William Blake blir aldri den personen eg trudde han skulle bli. Får ikkje kjøt på seg. Trur ho levandegjer eit dikt av Blake, men eg heng altså ikkje heilt med.

Boka ligg igjen i Monterosso. Håpar nokon får glede av den.

Oline Stig var heilt ukjent for meg. Boka, Jupiters Öga, var ei gåve. Tema: Kva gjorde at farfar blei nazizt under krigen? Kvifor vel vi det vi gjer? Boka er ei blanding av fakta og fiksjon. Skjelettet er farfar og farmor som meldte seg inn i NS i 43. Men personnamn og sjølve historia er oppdikta etter det eg forstod. Eg blei engasjert i historia. Ho fekk tankane i gang. Boka har ingen bastant konklusjon, men sit at med spørsmålet om det var redsle eller eit menneskesyn at akkurat eg er veldig spesiell som gjorde det...

Eg mista boka på heimreisa. Ligg truleg på Gardermoen. Der stressa eg ganske mykje med å kome meg gjennom eit lite kundevenleg system. Tilsette som ikkje har sans for service, men sans for makta dei har. Så eg fekk fram mykje sinne og mista ei bok. Den flyplassen er bare for reiser direkte til Oslo, må unngås for mellomlandingar.

Så var det den siste boka: Det glade vanvidd. Twitterdronninga @orjas får sagt det. Boka er i kåseriform. Ho skriv om familie, karrierejaget, møtet med skolen, idrettslaget, kroppsfikseringa mm på spissen og får meg til å le og til å nikke gjenkjennande. Ei lettlest bok. Eg storkoste meg og nytta høve til å lese både det eine og andre sitatet til dei som var i nærleiken.

"Da sendte gudene ham en kvinne"

2011-10-11T00:11:00.002+02:00

..sa Jan Erik Vold om kjærleiken Olav H Hauge opplevde på sine gamle dagar.

Eg har nett lese boka eller brevene, rettare sagt, BREV 1970-1975 av Olav H Hauge og Bodil Cappelen. Same Vold kallar boka det vakraste kjærleiksdiktet som er skrive.

Det startar med at Bodil Cappelen, biletkunstnar, sender eit brev til Olav H Hauge. Ho kjenner han ikkje, men ho kan tenkje seg å vere ven med han. Ho treng eigentleg fleire vener ser ho. Og så fortel ho om seg sjølv.
Han svarar. Einstøingen. Høfleg skriv han heile namnet hennar på kvart brev dei første åra. Og fullt namn under. Her er det ikkje tjo og hei og klapp og klem, nei.

Sakte knyttar dei trådar mot kvarandre. Det er diskusjon om litteratur og politikk. Eg er imponert over Olav H Hauge. Her sit han i ei bygd i Hardanger. Utdanning: Gartnarskulen. Med eit vidsyn som gjer meg mållaus. Han omsett dikt frå fransk, tysk og engelsk. Kastar seg over kinesisk lyrikk (på engelsk). Diskuterer filosofi, er oppteken av kva som skjer ute i verda. Les mykje. Er oppdatert på det meste. Dette kjem i små drypp, medan han diskuterer med Bodil Cappelen, gjev henne tips om litteratur (eg får tips eg òg) og strever med kvardagen blant epletrea.

Etter fire år møtes dei. Ho 44 og han 66. Dette er i ei tid der ikkje alle har telefon i heimen og fleire forsøk på å møtast har ikkje lukkast. Trur OHH sneik seg unna eit par gonger. Kanskje det bare er ei kjensle eg fekk medan eg las.
Det første møtet i juni 1974 må ha vore viktig for dei. Ho er ikkje lenger Bodil Cappelen, men kjære Bodil. Dei har tydeleg sett kvarandre den korte stunda. Neste møte i Ulvik er så sterkt at ho vel å bryte opp frå ekteskapet og heimen. Denne delen der dei lengtar, er redde og undrande over lukka, er sterk syns eg. Her er det kloke ord om store diktarar i ei setning og du må koma, men bare om du vil, i neste.
"Um kveldane har eg lese i Kongsspegelen. Venteleg for å få litt høvisk framferd til du kjem"

Eg har i det siste vore oppteken av kva som er danningslitteraturen min. Den som var med og gjorde meg til den eg er. Denne boka kom kanskje litt seint i livet, men du og du kor godt ho kom! Ho kjem til å liggja framme. Eg kjem til å bla, sitere og lese sider om att.

Teppet
Vev meg eit teppe, Bodil,
vev det av syner og draumar,
vev det av vind-
Slik at eg, som beduin, kan
breida det ut når eg bed,
sveipa det um meg
når eg søv,
og kvar morgon ropa:
Bord duka er!
Vev det til
ei kappe
i kulden,
til eit segl
på min båt!
- Ein dag skal eg setja meg på teppet
og sigla burt på det
til ei onnor verd.
OHH januar 1975

Inntrykk dei siste dagane

2011-07-27T20:03:00.001+02:00

Det er så mykje som sviv rundt i både hjarta og hjerne i desse dagane. Det er tårer. Det er tankar. det er tomt. Det byrjar å få liv igjen.

Drog til byen for å bli med på minnemarkeringa. Trengte folk. Tok ikkje med fotoapparatet, men hadde heldigvis mobilen. Det var sterkt å vere saman med nærmare 80.000. Roser og faklar.
Skulle tatt av mengden, men måtte bare vere der akkurat då. Desse tok eg etter toget:

Roser kasta ut på Breiavatnet.

Breivatnet. Ut på kvelden var det levande lys langs heile vatnet

Domkyrkjeplassen kl 22.

I dag drog eg ned igjen. Det var ikkje lett å få tak i roser. Men heldigvis begynte dei å få inn litt. Med 3 røde, vandra eg til domkyrkja. Folk stod stille, kviskra. Av og til eit høgt spørsmål frå eit barn. Kloke spørsmål.
Eg la ned rosene og fotograferte litt.

På veg inn i domkyrkja for å skrive i kondolanseprotokollen, såg eg dette og måtte puste ekstra:

"Kjære Marianne. Hvil i fred. Hilsen farmor"

Inne i kyrkja blei eg overraska over at det var kø. Ei stille kø. Og vandrande stille rundt i kyrkjerommet for å tenne lys, for å setje seg ned: ungdommar, gamle... Stille.

Å kome ut og sjå at Statsraaden hadde tatt seg ein tur til byen, var kjekt. I morgon startra Tall ships Race festen. Er litt godt det òg.
Det rare er at til og med rundt skipa går folk stillare enn vanleg. Dei snakkar rolegare.

22.07.2011

2011-07-23T14:49:00.002+02:00

STRID FOR FRED

Ja lat oss strida,

og lat oss tru,

og byggja med tankar
ei bivre-bru

til den heilage, høge framtid!

Me lever midt i
ei villmanns-tid
med blinkande knivar
og nevestrid;
og livet er som ein bloddraum.

Men vita skal me

og vone visst

at ånd må vinna

på troll til sist,

og vit på de varge villskap.

Så lat oss tru

og strida som menn!

For trui er.

som det skrivi stend,

den makt som vinner på verdi

A. Garborg

Sosiale media og kommunen

2011-06-08T21:24:00.001+02:00

I dag har eg vore på leiarsamling i Sandnes kommune. Temaet var "Sandnes i Cyperspace".

Vi var på Vågen vgs. Ein ny flott skole. Men utan sjanse til å kome på nett i auditoriet. Sikkert smart overfor elevar, men småfrustrerande for leiarar som er van med å vere på nett det meste av tida. Vi vil jo gjerne svare på ein epost, gje nokre meldingar til dei som er på jobb osb. Ein del av oss er jo i Cyperspace alt.

Rådmannen starta og røpte at han var ganske så jomfrueleg på området, men at han var klar for at kommunen skulle ta steget vidare frå den meir statiske heimesida med einvegs kommunikasjon til tovegs... Er spent på bloggen han vil prøve seg på.

Neste person ut var Anna Kirah, sosialantropolog og Microsoft tilsett. Interessant å høyre på. Ka vil vi med sosiale medier? Vil vi samhandle med dei vi er til for? Ho harselerte litt over "bestillar" omgrepet som har vore så populært. Kven kjenner seg som det? Tør vi utvikle med dei som skal bruke det i heile prosessen? Eller tar vi ei spørjeundersøking i starten og lagar noko vi trur liknar? Kvifor må alle rulatorar vere grå? Ka gjer det med oss å få direkte kontakt i heile prosessen? Du får eit betre resultat, ikkje automatisk eit dyrare.
Ho sa mykje meir òg, men det har eg gløymt akkurat no.

Etter henne kom Espen Grimmert frå http://www.klokere.no/ : Han gjekk rett inn på dei sosiale mediene. Kor er du? Kor er avdelinga di? Kor medviten er du? Når elevar/føresette er ven med deg på FB, har du ein politikk for det? Går alt du skriv til alle? Ka gjer du med info du får? Er alt ope eller skil du gruppene? Som sjef, skal du vere ven med dine tilsette? Ka med politikarar? Greit å ha det diskutert med seg sjølv og kollegaer før problemstillinga kjem opp. Då kan ein òg vere tydeleg overfor desse gruppene.

Svært få er skaparar på sosiale medier. Dei fleste er pludrarar og kikkarar. Då vi sat i gruppe etterpå, var 3 av 7 på facebook. Resten ville ikkje. Dei hadde ikkje tid å bruke tid på slikt. (Hm lurar på ka dei gjer etter 19 om kvelden? Ser TV.... er det så mykje betre bruk av tid?..). Ein var typisk pludrar, ein kikkar. Den tredje var jo meg. Eg var den einaste bloggaren og twitraren. 2 av oss hadde aktive heimesider for resultateininga. 2 brukte kommunen sin variant (den brukte skolane før. Elendig). Håpar ikkje kommunen rotar for mykje og fjernar oss frå http://www.minskole.no/ utan å ha eit endå betre tilbod. Vår side www.minskole.no/austratt er svært enkel å handtere og blir mykje brukt. Det er mange treff frå lesarane. Men det er altså ikkje tovegs...

Tilbake til Espen Grimmert. Koffor bør vi ha facebookside for firmaet? Jo, vi får tovegskommunikasjon. Men det krev at vi er tilstades. Ikkje bare legg inn ei side og gløymer den. Hm. Eg har lurt litt på å få skolen på facebook. Vil det vere ein tovegskommunikasjon mellom skole og heim? Korleis skal vi bruke sida? Greier vi å følge den opp?

Linkeldn. Det einaste eg ikkje er på. Har lurt på det lenge, men er usikker på ka eg skal bruke det til. Får sjekke litt ut på twitter. Der er det enkelt å få kjappe tilbakemeldingar, positive og negative.
Grimmert var interessant å lytte til.

Frå kommunen var det kommunikasjonssjef Marianne Jørgensen som var klar til å setje i gang. Mykje var tydlegvis ganske så nytt for henne òg, men ho har sikkert sett i gang med ei bratt læringskurve som ho kjem til å fikse med glans. Ho presenterte eit forslag til retningsliner for sosiale medier i Sandnes kommune. Punktene som det er laga retningsliner for er:

Når enheter tar i bruk sosiale medier
Arkiv og saksbehandling
Etikk
Når du representerer Sandnes kommune i sosiale medier
Gode råd for privat bruk av sosiale medier

Eit punkt er "Bruk gjerne sosiale medier i arbeidstiden, hvis det er relevant for jobben din". Det blei diskutert i gruppa vår. Trengte vi oppfordre til det? Eg vil no seie: Hallo, IKT-avdelinga. No opnar de vel for tweetdeck på jobben? Eg saknar det og brukte det i jobben før de stengte det.
---
Ok. Denne dagen sa lite nytt til meg om sosiale medier, men får jo tankar i gang. Koffor er eg ein aktiv brukar. Ein skapar og ikkje bare ein kikkar? Det som kjem øvst, er vel at eg har eit sterkt behov for å uttrykke med skriftleg. Er taletrengt i skriftleg form. Når eg ikkje blei forfattar så får eg bli bloggar ;).

Facebook brukar eg som ein kanal for kontakt med vener og familie for det meste. Syns det er kjekt å skrive litt, få tilbakemelding og kunne gje tilbakemelding direkte. Eg hadde ikkje tenkt at facebook skulle bli ein kanal der eg blei kjent med mine sysken sine barnebarn. Det er ein solid bonus! Brått er min store familie nærmare.
Ei anna side er hobbygrupper eg er med i. Har vore med å stifte ei fotogruppe via facebook. Får inspirasjon om bøker å lese osb.. Kjempekjekt.

Twitter er det eg brukar mest. Her er eg ein sterkare blanding av fagmennesket og privatmennesket. Dette mediet er veldig direkte. Td. Lurte eg på om erfaringar med Linkeldn i ettermiddag. Det gjekk to minutt så begynte eg å få respons. Eg har kommentert skolepolitikk og fått respons frå @SVKristin (Kristin Halvorsen på twitter), eg får spreidd tankane mine frå bloggane og får respons fort. Og i blant er det tøys og tull. Det trengs òg :-)

Blogg har eg 3 av og for å halde dei på plass så har eg ei heimeside der du finn lenkje til dei http://www.oesterhus.net/.
Den bloggen som er eldst er hundetreningsbloggen. Den blir aktivt lese av treningskompisar og folk med hundeinteresse. Firbeintbloggen.
Neste blogg blei ein reiseblogg. Eg måtte bare fortelje om ka eg såg på reisene mine. Det var den taletrengte pedagogen som vakna. Sjekk Ferdaminne før du skal reise. For inspirasjon og tips.

Den siste bloggen kom ut frå behov frå resten av meg. Eg var jo skolemenneske, bokmenneske, hobbyfotograf, politisk interessert osb. Ein eller annan stad måtte eg få det ut. Då blei det bloggen Fritenkjar. Det er denne eg får mest respons på frå heilt ukjente menneske. Får interessante epostar og twittermeldingar. Spennande. Men det er òg den bloggen der eg grublar mest over lojalitet til arbeidsplassen. Har vel konkludert med at eg er så lojal at eg blir tannlaus i fht det som er dagsaktuelt for skoleleiarar i Sandnes. Må arbeide litt med det.

I tillegg er bloggane ein fin stad å lenkje til andre interessante bloggar. Gjennom desse får eg innspel og idear.

Det kjem nok meir om sosiale medier og bruken i Sandnes etter kvart. Får minne Marianne Jørgensen at politiet i Sandnes er på twitter alt...

Velkommen til å kommentere. Du kan registrere deg som open ID eller anonym (men skriv gjerne namnet ditt i meldinga :)).

Little Bee - ein nedtur

2011-05-25T21:56:00.000+02:00

Eg hadde høyrt så mykje vakkert om denne boka. Og vaskesetelen reklamerte stort. Dette var ei sterk historie om eit viktig emne. Å vere på flukt fordi du har sett. Å ikkje bli trudd at du er i fare fordi den staten du har kome til har bestemt at det er trygt i landet ditt. Jo, dette er historiar vi nok treng å få inn over oss.

Får så Cleave dette til?

Vi møter Little Bee som kjem seg til England 14 år gamal. Ho hamnar på eit interneringssenter og er der i 2 år. Kjem seg ut derfrå på eit lite truverdig vis, men ok. Finn fram til eit ektepar ho har møtt i Nigeria. Og etter det byrjar det jo å skje ein del.
Forfattaren har sterk trong for detaljar, veldig detaljerte til og med. Ôg når det ikkje er behov for det i det heile. Td. når du leitar fortvila etter eit barn, ville du då tenkt på at den kvinna som sit på teppet der du spring forbi har farga håret og har flisete tuppar??? Kanskje Sarah, men veldig få andre...

Little Bee sine formuleringar og tankar slit eg med å godta som ein 16 åring med sterke traumer. Verkar meir som forfattaren sitt behov for å fortelje kor flink han.

Slutten, nei den skal eg la vere å seie noko om.
---
I starten tenkte eg at det nok er eg som irriterer meg over dei to kvinnene som les. Har dei barnslege røyster, er det den lyse austnorsken? Etter kvart så blei eg meir og meir overtydd om at det ikkje er stemmen til Petronella Barker eller Heidi Gjermundsen Broch som irriterer. Det er språket.

Så altså ikkje ei bok eg vil seie LES om. Finn deg ei anna bok. Eller les og fortell meg ka du opplevde.

Må vi sy puter under armane på dei som ikkje tør å sjå vala sine i augo?

2011-05-15T19:07:00.001+02:00

Ser i Aftenposten.no at SV vil ha sambuarlov. Kvinnene er den økonomisk tapande i eit sambuarforhold. Mannen eig heimen og ho betalar maten.. Min første tanke var at vi ikkje trengte ny lov, vi har jo ekteskapslova. Ja, og sjølvsagt sambuaravtalar.

Kvifor vel ein sambuarforhold? Sikkert mange grunnar til det. I min ungdom (no kjente eg at eg byrjar eldast) var det protest med det formelle ekteskapet. Par ville prøve seg fram. Men målet var ekteskapet. Så var det nokre godt vaksne som hadde ekteskap og ungar frå før og syntes denne forma var greiast for då måtte dei ikkje blande familiane så tett.
No møter eg desse variantane:

Ungt kjærestepar som syns det er greit at ho flyttar inn til han sidan han har eige husvære og ho bur heime hjå mor og far. Enkelt og romantisk. Han stiller med huset og ho med pynteputene. Så lever dei gode dagar. Ho kjøper stæsj og han betaler husgjelda. Etterkvart (alt frå nokre månader til eit par år) blir det slutt. Ho pakkar stæsjen saman og flyttar heim til mor og far. Og så gjentar ho refrenget ein, to, tre gonger til. Er det desse som treng sambuarlov? Eller treng dei opplysningskampanje? Og føresette som seier stopp.
Ungt kjærestepar som har dårleg råd og bur i leigd leilegheit i lag. Her blir dei fleste utgifter jamnt fordelt. Ryk det så står begge likt.
Kjærestepar som flyttar saman og skal etter planen gifte seg på sikt. Det er bare så dyrt og så passar det ikkje akkurat no. Og så kjem barna. Dei kjøper hus, bil osb. Dei går aldri til advokat og ordnar det juridiske slik at det er ryddig, for dei skal jo gifte seg snart....
Kjærestepar som flyttar saman og der den andre leiger ut leilegheita si den første perioden. Sånn for å vere på den sikre sida. Etterkvart kjøper ho seg inn i husværet han eig. Dei skriv sambuaravtale som er gyldig. Og ser til at alt er i orden etterkvart som dei kjøper meir og får barn.
Vaksne par der ho flyttar inn til han. Han har jo hus og ho leilegheit. Overskotet frå hussalet går til ny bil, nye møbel og ei kjensle av å ha litt pengar ei stund. Så ryk forholdet.... Eller ho tør ikkje la det ryke for alvoret har gått opp for henne.

Skal samfunnet ordne opp for dei som har brukt den fridomen dei har fått til ikkje å tenkje med både hjarte og hjerne? Når eg ikkje gidd å skaffe meg reiseforsikring, må eg ta ansvar for det som skjer om eg blir sjuk. Det er faktisk det same. Tilbodet om avtalar ligg der og er til for å gjere deg trygg, men du vel å ikkje bruke det. At jenter framleis går rundt i rosa, romantisk tåke, kan bare dei nærmaste og livet hjelpe dei ut av. Vi har lovverk som kan brukast og er det så vanskeleg å ta opp slike problemstillingar med han dei vel å leve med, ja då var det kanskje litt for tidleg å gå inn i eit sambuarforhold?

Ja, så fins jo framleis ekteskapskontrakten. Kanskje det er smartare å lure seg til byfogden ein dag i staden for å vandre rundt med den store draumen og bli fattig i mellomtida?

Fotokurs med kremkarar.

2011-05-03T21:09:00.003+02:00

Vi er blitt ein gjeng fotoglade folk i i Facebookgruppa "Fotoglede". Vi har til og med starta fotogruppa "Fotoglede" med møter 1 kveld i månaden. Og i helga opplevde vi ein skikkeleg "høydare" for fotoglade, nemleg kurs med Eivind Røhne og Stig Schioldborg. Fantastisk inpirerande kurshaldarar! Vi humra og lo, vi blei klokare, vi fekk prøvd oss og vi blei betre kjent.

Eg sit igjen med mange idear, med ny lærdom mm. Eg kjem nok til å skrive meir om det etterkvart, men eg har ikkje heilt greit å samle tankane enno. Det første eg skal fokusere på er lukkartid så det kjem sikkert nokre motiv her der ulike lukkartider har fokus. Så ting og tang i rørsle blir populært. Og eg skal jo jakte på sexy diagonalar, "jævlar" i bilete og levande "fuglar" ....

På praksisdelen blei vi skikkeleg utfordra. Skulle fotografere på Hellestø i steikande sol. Og på slike dagar skal vi eigentleg bare drikke vin og nyte livet i følge kurshaldarane. Men vi skulle altså fotografere. Om det var for å friste oss til å skaffe oss litt meir utstyr eller ei, veit eg ikkje ;-), men lysta på nokre segl dukka opp...

Oppgåva vi fekk var portrett. Her er det eg tok fram då vi skulle velge eit å vise dei andre:

Eg hadde gleda av å ha ei fotogen modell :)

Andre glimt frå timane på Hellestø:

Kursleiarane viftar med solskjerming :) Hjelper i lyssettinga

Fotomodellen vår (konfirmant)

Livlegens besøk

2011-05-01T14:13:00.000+02:00

"Livlegens besøk" av Per Olov Enquist var neste bok ut av lydbøkene mine. Spennande bilturar blei det.
"Den 5.april 1768 ble Johann Friedrich Struensee ansatt som den danske kong Christian den syvendes livlege, og fire år senere ble han henrettet"

Dette er starten på romanen. Det fins neppe betre måte å bli kjent med historien på enn å få den i romanform. Her kjem vi på innsida av ei radikal tid i den nordiske historia. Struensee gjorde endringar som ligg føre den franske revolusjonen.

Her møter vi makt, navmakt, revolusjonære idear og galskap. Å bli fødd til ein tittel og å bli brukt i den. Det er spørsmål vi kan undre oss over i dag òg....

Romanen fasinerte meg. Den var spennande, morsom og tankevekkande. Rart å vite korleis det går og samstundes håpe at det ikkje går slik.

Per Olov Enquist fekk forresten fleire prisar for denne boka.

Hotellet på hjørnet av bitter og søt

2011-04-24T15:10:00.000+02:00

Henta frå http://www.jamieford.no/

I sommar var eg på Ellis Island i New York. Her viser dei immigrasjonen til USA. Men eit rom handla om den historia eg ikkje hugsa frå historieopplæringa i skolen, men hadde eit vagt minne om etter å ha lese boka "Sneen på sedertrærne" av David Guterson, var japanerane sin historie i USA under 2.verdskrigen. Eg veit ikkje om dette er ei fast utstilling, eller bare for ein kortare periode.

Boka Hotellet på hjørnet av bitter og søt av Jamie Ford er ei tankevekkande, trist, god og nydeleg historie om kinesiske Henry og japanske Keiko i 1942. Og Henry i 1986. Vi får eit sterkt bilete av det å vere asiat i Seattle. Tradisjonar, makt og menneske som vågar gå eigne vegar.

Sit att med spørsmålet: Kor mykje veit amerikanarane om denne delen av krigshistoria? Er den gløymt? Koss ville vi reagert om vi levde i Seattle då?

Ei bok verd å lytte til. Gjorde meg litt klokare.

Hundene i Thessaloniki

2011-02-27T01:38:00.006+01:00

Eg har kjøpt nokre lydbøker i vinter. Godt med tilbod. Det er ekstra kjekt å lytte medan eg kjører. Lydboka: "Hundene i Thessaloniki" av Kjell Askildsen gjev meg til og med røysta til Askildsen. Veldig bra. "Det er forfattaren sjølv som les" som det heiter.

Askildsen får skikkeleg fram det monotone. Sa han. Sa hun. Han får fram dei korte setningane som vi seier til kvarandre. Ord som i seg sjølv ikkje er viktige, men det ligg noko bak. Etterkvart forstår ein kvifor novellesamlinga heiter Hundene i Thessaloniki.

Eg blei fasinert over novellene, men òg trist. Så tomt det kan bli mellom menneske som ein gong hadde noko saman.

Nokre lenkjer om Askildsen og forfattarskapet:

Døden, skal vi danse

2011-02-26T20:51:00.002+01:00

Til jul fekk eg boka: Døden, skal vi danse? av Per Fugelli og har filosofert saman med Fugelli etter det. Han stiller mange spørsmål om helsevesenet og ka helse er.
Vi blir med Fugelli gjennom kreftbehandlinga, Gjennom tankane på døden. Tankane rundt effektiviseringa i helsevesenet. Redsla for nærleik pga smitte, samstundes som det ikkje er reint på sjukehusa. Alle legane som ser deg som ein av mange. I løpet av eit år hadde han minst 37 legar som han møtte ca 6 min.... Blir ikkje den sjuke ganske einsam då?

Og ka er no døden? Ka ville livet vore om vi ikkje hadde døden? Gjev døden livet meining?

I intervjuet med Aftenbladet skreiv Fugelli ein resept:

Bruk salmebøker
Pass på å synde litt
Finn deg en flokk
Godta dine feil
Husk du skal dø

Ein god resept å ta med seg på vegen. Eg blir sterkt minna om Benny Andersen sine ord når eg les boka:
Vi ved ikke hvem af os
der først vil blive til ingen
eller noget ufatteligt andet
men i dag kan vi nå hinanden
og høre hinandens latter
Det må vi benytte os af
Drik ud
men langsomt
opmærksomt
Spar ikke på angst og venlighed.

Boka har ein nydeleg historie om englehår. Om gleda over livet. Og tusen kloke ord om vår effektive verd, der det ikkje har verdi å vere utanfor arbeidslivet. Kvifor ikkje? spør Fugelli.

Det er farlig med et for friskt samfunn. Samfunnshelsen trenger de syke. De syke gjør samfunnet ærligere, klokere og rausere - hvis vi ser dem og godtar dem.

Eg kjenner at den sida av meg som er skeptisk til utviklinga i det norske helsevesen får næring gjennom boka. Vi blir så effektive (og kanskje brukar pengane på feil stader) at vi gløymer at et er menneske som treng omsorg og kjærleik vi skal behandle, ikkje maskinar. Då far hamna på sjukehuset pga hjarta og i sin visdom ville nytte høve å vise dei såret som ikkje vil gro på foten, blei han avvist med at det var ei anna avdeling. Hjarta er hjarta og fot er fot. Eg trudde blodet sirkulerte rundt i heile kroppen, eg....

Eg har liten erfaring med helsevesenet så frisk som eg har vore til no, men det er noko i meg som ikkje stoler heilt på dei. Det er for mange feil, for mange brev mm som forsvinn, for mange detaljar utan å sjå heile mennesket. Er det blitt så effektivt at det bare er rot?
Sånn tenkjer eg altså medan eg les. Eg trur vi treng folk som Fugelli som pasientar. Folk som ser og som har tyngde nok til å seie frå.

Ringer i vann - konferanse 2011 dag 2

2011-02-06T16:04:00.003+01:00

Det blei eit langt innlegg om dag 1. Kanskje eg greier å bli kortare på dag 2. Litt usikker for eg syns heile dagen var full av matnyttige tips.

Dag 2 hadde fått hovudtittelen: LÆR AV DEI BESTE
Første mann ut var kommunalsjef i Førde kommune, Helge Sæterdal. Han kalla innlegget:
Førdeskulen 2000-2010. Ei reise i betre elevresultat og høgare elevtrivsel

Enkelt og greit handlar kvalitet i skolen om at

Per kan lese
Per fungerer sosialt og trivest på skolen

I Førdeskulen skal alle born erfare at dei kvar dag får sagt noko som både barn og vaksne lyttar til.
Det skal ikkje vere flaks eller uflaks i Førdeskulen

Og kva gjorde dei så i Førde som gjer at resultata stadig går oppover?
Sæterdal viste til at det må felles kulturbygging til på alle nivå. Det må vere tydelege mål. Og det må vere fokus på resultat og vurdering.
Kommunen starta med kvalitetssatsing i barnehagane. Skole- og barnehagebesøka hadde fokus på vurdering. Brukarundersøkingar kom fast inn. Arbeid med vurderingskultur og felleskultur. Leiarane blei lært opp til å vurdere resultata. Osv.

Skolebesøk m/ tilbakemeldingar frå kommunaldirektøren. Vurderingssamtale. Eg blei imponert over at det var kommunalsjefen som var ute både i samtalen med leiarane, lærarane og elevane. Vel er kommunen liten, men det tek tid å følge opp.

Vi må bli meir opptekne av læring i staden for undervisning! Den typiske teikneserien her er han som lærer hunden å plystre. Kameraten høyrer ikkje at hunden kan plystre. Då svarar førstemann: eg sa at eg hadde lært han, ikkje at han hadde lært seg!

Men læring og undervisning er ikke alltid det samme. Læring er noe som skjer med og i eleven. Undervisning er noe som blir gjort av en annen. Generell del s 19

Sentrale spørsmål til alle tilsette i skolen:

Kvifor er vi her?
Kven er vi til for?
Har vi ein organisasjon som er tilpassa dei vi er til for, eller er den tilpassa organisasjonen sitt indre liv?

Vurderingsulturen skal vere bygd på forsking og resultat. Vi må sikre oss at alle går i same retning. For skolesjef at skolane gjer det, for rektor at personalet gjer det, for lærar at elevane gjer det.
Dei studerte nøye - kva var grunnen til at det var forskjell mellom skolar?

Det fins ingen gunstig vind for den som ikkje veit kor han skal.

Førde kommune skårar høgt på fagleg rettleiing, utfordring, trivsel med skole og lærarar på elevundersøkjingane kvart år.

Alle tilsette må kjenne planan godt (td generell læreplan...). Fellesmøte må bli arena for utvikling. Diskusjonar, prosessar, gruppearbeid. Ha fokus på utviklling, ikkje detaljar. Skap fellesopplevingar. Alle må vere forplikta på verdiar og dokument. Leiinga må vere tydeleg, stille krav, forplikte og støtte.

Alle elevane skal vere deltakande i eiga læring. Altså ikkje ansvarleg for eiga læring, men deltakande. Kommunen har sett seg heilt konkrete mål. Innan 2014 skal det vere under 15% av talet på elevar på nivå 1 (5.trinn). På 8.trinn skal trinn 1 og 2 tilsaman vere under 14%.
Det må vere læringstrykk på alle nivå.
Kva rutiner har vi etter nasjonale prøvar, kartleggingsprøvar mm? Blir dei brukt vidare av foreldre, elevar og lærarar for å betre læringa til den enkelte elev?

Den som sluttar å bli betre, sluttar å vere bra!
---

From good to great - Älta skole sitt utviklingsarbeid
Jag kan, jag duger
Jag vil, jag kan, jag duger.
Dette står det på veggen på Älta skole.
Skolen er oppteken av å halde på sine kjerneverdiar, men samstundes vere operative i forhold til pmverda. Kunnskapsdeling i personalet veldig viktig. Personalet bruker 5-6 timar i veka til samarbeid og møter.
Still elevane spørsmålet: Kan eg bli betre? Gjerne som ein spegel: Kan eleven bli betre? Kan eg som lærar bli betre?
Læraren skal gå inn på kvar enkelt elev, Kva er det han ikkje kan? Gå i detaljane.
Skolen har ei utviklingsklokke - det vil seie dei har faste punkt der sider ved skolen blir evaluert/vurdert. Det er viktig å skape ein kultur for deling av erfaring. Lære av kvarandre.

Eleven må få tydlege mål:

Måla må vere kjente av eleven då arbeidsoppgåva startar
elevane må kjenne til kva forventningar som blir stilt til dei
Eleven skal vite ka mål som er i læreplanen og ka som er vurderingskriteriene.

Det er svært viktig at læraren har klart for seg:

Kva er målet for emnet/læringa?
Kor skal eleven?
Kor er eleven no?
Ka har eleven utvikla av reiskap/hjelpemiddel? (kan han tolke, analysere, reflektere, løse problem...)

På Älta skole brukar dei òg PDCA skjemaet:

Nå analyse - plan - gjennomføring - analyse av resultat - setje nye mål. Dette er ein sirkel som må gå om igjen og om igjen.

Wikipedia om PDCA/PDSA

----
No begynte eg å bli trøytt og hjernen var full av tankar på ka vi må gjere vidare. Ser av notata at eg skriv mindre og mindre. Lyttar og lar tankane fyke av stad.

Sist ute var
Rommen skole med: Gode resultat kjem ikkje av seg sjølv.
Rommen skole er ein skole med 840 elevar, 130 tilsette, 1-10.trinn, to mottaksklassar mm. 95% av elevane er barn av innvandrarar.
Skolen var den av Osloskolane som hadde størst positiv resultatutvikling på eksamen frå 2009 til 2010.
Skolen ligg over Oslogjennomsnittet på dei kommunale prøvane i lesing og rekning.
Skolen har auka elevtalet i norsk, matematikk og engelsk. Leksehjelp blir gjeve av lærarane (kor mykje pengar har dei?? Er det dei ekstra midlane til mottaksklassar som gjer dette mogleg?. Eg berre undrast)
Det settes høge krav til personalet. Vil du ikkje jobbe slik vi gjer her, ja så har du ingenting her å gjere. Leiinga set mål på ka dei vil ha som resultat og saman med personalet skal dei oppnå det. Det som blir vedtatt brukt, blir kontrollert (LUS, stasjonsundervisning, kartleggingsprøvar..)

Korleis blir utviklingssamtalane med elevar/føresette? Er det kosesamtalar eller samtaler som gjev effekt. Tenkjer då på målformulering, måloppnåing og trykk. Spiss måla!
Læraren skal òg spisse måla. Dei skal setje seg mål ut frå tema i strategisk plan

Leiinga hadde årshjul for oppfølging av lærarane:
(slik eg oppfatta det så var det avdelingsleiarane og assisterande rektor som stod for det meste av dette)
3 skolevandringar (aug/sept, okt/nov, mars/april) 2 punkt ein konsentrerte seg om på kvar vandring. logg.
3 individuelle samtalar. Oppfølging.
Teamsamtalar med avdelingsleiar etter behov
2 teamsamtalar med rektor pr år
3 medarbeidersamtalar. Den andre kort. Kun justering av mål og oppfølging. Her skal det skrivast logg med mål

Skolevandring:
Dette syntes eg var interessant og har lyst til å plukke opp:
Dømer på mål og fokus ved ein skolevandring:

Morgonrutine: Korleis blir elevane tekne i mot? Korleis startar dagen? Disponering av tid til ulike rutiner
Tidleg innsats Early Years: Oppstart med gjennomgang av dagens tema og læringsmål, gjennomgang av stasjonen, rutine og struktur på organiseringa,

Svara bir ført i loggskjema med tilbakemelding.
Andre emne under skolevandringa: klasseleiinga, rutine, ro og orden, stemmebruk,.....

Early Years
Dei filmsnuttane du finn her, gjev god informasjon ka "Tidleg innsats - Early Years" (TIEY) er.

systematisk organisering med korte og effektive læringsøkter
fokus på variasjon på ulike stasjonar ved innlæring
ulike lesestrategiar som gjev innhaldsforståing, omgrepslæring og aktiv munnleg deltaking
tydelege og nivårelaterte oppgåver
hyppig kartlegging av læringsutbytte til kvar enkelt elev
lærarstyrt stasjon: spesifikk undervisning, oppfølging og rettleia lesing
stort utval og varierte lesebøker tilpassa ulike leseutviklingsnivå
leksehjelp med rettleiing frå lærar.

Læringsstasjonane:

lærarstyrt stasjon
oppgåvestasjon
lesestasjon
datastasjon
forming/spelestasjon

Ved oppstart i 1.trinn er det foreldremøte med obligatorisk oppmøte. Her snakkar ein om TIEY og ka forventningar dei har. Skolen skriv kontrakt med føresette. Dei skal jobbe 15 min med elevane kvar dag. Skolen driv aktiv rettleiing av føresette i koss dei skal hjelpe barna.
Lærarane må stole på kvarandre. Vi er avhengig av at alle følgjer det som er bestemt. Nokre lærarar er leselærarar. Dvs dei er blitt dyktige på TIEY opplegget. Alle øktene i TIEY på 1-2.trinn er på 12 min. aukar til 15.minutt på 3-4.trinn. Det skal vere variasjon i innlæringa og stasjonane skal vere sjølvdrivne. Det er det viktig å drille elevane i ved skolestart.

Dei deler ein klasse på 30 inn i 6 stasjonar, ein på 25 er på 5 stasjonar. Gruppeoppgåvene på stasjonane er nivådelte.

Alle kartleggingar blir fulgt opp i skolevandringa, samtalar osb. Testane skal analyserast og det skal tiltak i gang der vi ikkje er nøgde.

-----
Så var det slutt. Flotte og interessante dagar på Quality Hotel 33 i Oslo. Ringer i vann traff blink denne gongen òg (minus eit føredrag). Det eg ikkje har skrive om er workshop i matte med Mona Røsseland. Her var tilbakemeldinga frå skolen sin representant svært så positiv!

Ringer i vann - konferanse 2011 dag 1

2011-02-05T22:56:00.004+01:00

24. og 25. januar var eg på Ringer i vann sin konferanse i Oslo. Gleda meg for det plar alltid vere mykje inspirasjon og idear å hente. "Den som sluttar å bli betre, sluttar å vere bra!"

Alt under er det eg oppfatta av det som blei sagt. Det som står i kursiv, er spontantankar undervegs medan eg lyttar til føredraga.

Kristin Halvorsen, kunnskapsminister:

Første kvinne ut var kunnskapsminister Kristin Halvorsen (SV). Ho var, som alltid, glødande engasjert. Veit mykje om skole og har tydeleg snakka med skolefolk og veit ein del om kor skoen trykkjer. Eg greier ikkje heilt å bli overtydd, men det har med dei vala dei har gjort dei siste åra: leksehjelp og fysisk fostring. To ting som kvar for seg er ok, men som dei lagar så krøkete i ressurs at administrasjonen har fått svært mykje arbeid for å få kabalen til å halte vidare. Samstundes skriv dei fine rundskriv om at vi bør ha små grupper for å få dette til. Var planen å tilsette ei mengd med assistentar for nokre timar pr dag? Nei, auk heller skoledagen og kutt leksene.

Ho starta med at det ikkje er olje og gass som reddar oss. Det er bare 10% av realformua. Så nemnte ho nokre til som var låge prosentar. Men den største prosenten var human kapital. Og i skoleverket er vi dei viktigaste formueforvaltarane. Lurar på om Statoiltoppane har forstått det? Eg er einig med Halvorsen i det, men syns det viser lite igjen i satsinga i samfunnet.

Halvorsen var oppteken av at det er for mange som ikkje greier å gjennomføre vidaregåande skole. Desse blir fort ein del av sosialstatistikken og fengselstatistikken. Ungdom som har fullført vidaregåande finnest ikkje som unge sosialklientar, uføre osb. Vi må få dei til å lukkast. Få læringa på deira nivå (No ventar eg spent på neste utspel frå ministeren...)

I 2006 var vi land nr 19 av 29 i lesing, no nr 9 av 33. Det har altså vore ei positiv utvikling hjå oss. Sverige er inne i ein negativ trend. Dei var betre enn oss i 2000. Kvifor? I Sverige har ein opna for privatisering og spesialisering. Det er ikkje kor du bur som gjer at du er på den skolen, men ka foreldra dine ville. Mange med same bakgrunn på same skole. Meiner Halvorsen. Eg opplevde det ikkje heilt slik på dei barneskolane eg har besøkt, men så sjekka eg det ikkje så nøye heller.

Det som Pisa viser, er at vi har heva dei svakaste, men ikkje strekt dei flinkaste. Det vi såg på dei to siste tekstane i Pisaprøven, var at denne siste testen hadde keisam tekst i fht året før. Det verkar som om dei flinkaste gav seg fortare når teksten ikkje tende dei.

Ka veit vi at vi har gjort riktig?

Vi har tydelege vaksne
arbeidet er variert
oppgåvene tilpassa

Kva ser vi at må arbeidast med:

Vurdering/tilbakemeldingskulturen i skolen. Dette gjeld frå topp til botn. Vi har begynt arbeidet med å endre det.
Det skal arbeidast meir med skoleleing. Mellom anna skal det gjerast ei samanlikning mellom rektorar og andre like leiarar i andre sektorar. K. Halvorsen var tydeleg i at trengte vi større leiingsprosent så var ho den første til å støtte det. Det blir ikkje meir byråkratisering av å auke leiinga i norsk skole.
Ny lærarutdanning er på gang (har dei ikkje halde på med det lenge?) Søknaden til lærarutdanninga har gått opp med 30% på 2 år. Og fleire menn søkjer.

Det er matteskrekk i det norske samfunnet. "I vår familie kan vi ikkje matte" - er altfor vanleg uttrykk i landet. Vi må kome oss vekk frå denne redsla. Vi jobbar meir einsformig med matte her i landet enn i andre land. For monotont (hm. dette var spennande og musikk i mine øyrer. Spent på fortsetjinga)

Forsøket med alternativ opplæring i ungdomsskolen har vore ein suksess. No treng ikkje alle ta eit språkfag i tillegg til engelsk (og pendelen går... skjønar ikkje at det skal vere så vanskeleg å høyre på skolefolk for desse politikarane. Her sviktar alle regjeringar. Den altfor teoretiske skolen er det vel bare politikarar som har ønska seg?)

Kvaliteten på lærarane er det viktigaste i skolen, ikkje talet på elevar i klasserommet. Men det er betre med 20 enn 30. Statsråden vil jobbe for at det skal bli eit makstal pr lærar. Ho trur det er klokast å byrja med ungdomstrinnet fordi dei har dei største klassane.

Ein god lærar= Robin Hood+ Moder Teresa+ Petter Stordalen+ Einstein...........

Vi manglar forventningspress. Elevane har låge forventningar, føresette hugsar altfor godt nederlaga i eigen skoletid og har heller ikkje forventningar. Greier vi å få positive foreldre som forventar noko av barnet sitt, er vi på god veg. Eit godt læringsmiljø påverkar òg spesialundervisninga.

På slutten kom det to spørsmål frå salen:

Lærarane og arbeidstidsavtalen? Statsråden viste til at det er kommunane som avgjer arbeidstid og løn.
Leksehjelp: Ho ønskjer SFO timar inn i skoledagen, slik at det kunne bli meir heilskapsskole. Det er forsøk som verkar bra, men ho tar dette med seg og vil gjerne ha innspel i fht ny dag i skolen (svaret verka tamt på meg)

---

Vilkår for læring i skolen v/ Terje Manger, UIB.
(Manger er òg medforfattar saman med T. Nordahl)
Han starta med å nemne John Hattie. Han har eg høyrt namnet på ein del gonger no og innser vel at det er på tide å lese litt. John Hattie: Visible Learning. Kanskje i studiepermisjonen? Kort resyme av Hattie si bok finn du i Bedre skole 4/10. Veldig oversiktleg og god

Kva er det ved læraren som fremjer læring?

At han kan legge nivået litt over det dei kan frå før
at han kan gje elevane rett tilbakemelding. Den gode lærar knyttar tilbakemeldingane til dei små utviklingane i læreprosessen.
Lærar og elev kjem presis til timen
Den autorative vaksne= ein lærar som skårar høgt på evna til å setje seg inn i elevane sin behov, har omsorg og evne til å styre klassen. Dette er den beste læraren.

Skoleleiar og læring:

Skoleleiar må ha klare mål
Ha høge forventningar til lærarar og elevar
skapar trygt miljø for lærarar til å kritisera, stille spørsmål og støtte kollegaer

Kva ved skulen har lite eller ingenting å seie for læring (her bruker han Hattie)?

Klassestorleik har ingenting å seie. Uansett klassestorleik underviser vi på same måte. Det har vore lite fokus på undervisning i små grupper.
Læraren sin fagkompetanse slår ikkje spesielt ut i forskinga. Det kan tenkjast at det er ein indirekte effekt: Fagtyngda kan gjere at dei gjer alt det andre (sjå over) riktig. Fagkompetanse er såpass høg at det vesle forskjellen ikkje viser.
Å dele elevar inn i evnegrupper. Dette viser seg å ha effekt i realfag der dei fekk jobbe saman med folk på same nivå og med lærarar som tar dei vidare frå dette nivået.
Opne/ tradisjonelle skolar skil seg ikkje frå kvarandre i undersøkjingane
Små skolar påverkar ikkje. Det er heller større fare for at elevar kjenner seg utanfor.
Aldersblanda grupper

Nasjonale prøvar gjev motstridande signal på om det påverkar læringa

Det som slår negativ ut:

å overlesse lærarane med nye emne å undervise i
elevmobilitet (einskild elevflytting). Bruk mykje tid på å ta i mot nye elevar. Dei treng nye nettverk for å vere klar for ny læring.

Meistringsopplevingar:
Miljø- åtferd - person.
Miljø: heim, skule, fritid
Åtferd: leseåtferd, matteåtferd, idrettsåtferd, musikkåtferd, uroleg åtfer, høfleg åtferd.....
Person: biologiske, kognitive og affektive forhod

Det viktigaste kognitive forhold er barnet si forventning til å kunne løyse oppgåva. Urolege ungar må lære å lese tidleg, slik at dei får meistringsopplevingar. Det er viktig å knytte sjølvverd til læring, Set konkrete mål på kort sikt. La måla ver litt over det nivået dei er på i dag.

Del opp aktivitetane til meistringsmoglege underaktivitetar
Identifiser spesielle dugleikar du vil at eleven skal utføre ved slutten av timen/perioden
Gje eleven rask tilbakemelding på prestasjonen
Hjelp eleven til å setje eigne mål der det er mogleg

Det viktigaste for lærarane å konsentrere seg om:

Relasjon
læring
trivsel

Klasserommet - det viktigaste og det mest lukka rommet.

--
Neste føredragshaldar kan eg sikkert hente noko frå når eg får tenkt meg om, men her er så mykje å hente frå konferansen så Cathrine Filstad og ordrikdommen hennar får kvile i fred i denne omgang.
---
Running All the Red Lights v/ Brenda Clark, USA:

Dette var ei spennande dame. Ho har vore kåra til årets rektor i Florida, har hatt dei fleste rollar mm.

Ho hadde møtt skolar som hadde dårleg læringsmiljø. Det meste var negativt, men personalet var bra. Ved å setje inn sterke leiingsgrupper kunne dei endre.
Start med:

Underveissjekk: Ka har elevane lært? Gå så vidare, eller stopp opp: Må eg finne andre måtar å gjere det på.
Sjå på resultata. Finn ut ka som ikkje verkar og gjer noko med det!
99% av elevane skal få med seg det du lærer dei. Då har du lukkast. Det er ikkje ungen sin feil at føresette ikkje stiller opp, så ikkje gøym dykk bak det.
Veit eg at elevane har lært det eg ville dei skulle lære? Eller byggjer eg på at eg kan undervise i staden for at eg kan lære bort? Lær dei å lære!
Å klage på alle andre, fører ingen stad.

Vi må dyrke fellesskapet.
Vi skal alle bli betre for kvar dag - målet i klasserommet!

For å få til ein betre skole/ ein lærande skole:

Hugs alle barn kan lære
Sett ned få nøkkelprioriteringar
Ha tydeleg leiarskap. Stå fast ved det vi er einig om
Det må vere disiplin i troppene
Strategiane må ha presisjon
Hold folk ansvarlege for å gjere rett jobb
Med alle meiner ein ALLE:

Spør ungane: Kvifor er du her i dag? Spør kvar dag til dei er så innprenta at dei er her for å lære at det er det dei svarar. Og still dei spørsmålet: Ka har du lært denne timen? I dag?

Bruk data du får inn til å sjå på det som ikkje verkar og fiks det!

Vi vil jo at elevane skal ha suksess (no merkar eg at det er amerikansk. Ville ikke vi sagt at alle elevane skal lukkast?) Ingen vil på jobb for å mislukkast, så gje dei suksess!

Same spørsmål til deg sjølv som lærar: Kvifor er du her? Kvifor er du her for å undervise? Fordi du er glad i barn? Er det nok?
Vi må bygge ein kultur: Kvifor er vi her saman? Ka kan vi skape av læring saman?

Plan- do- study (check) - act. (PDCA). Dette skal du ha i bakhovudet alltid og jobbe etter.

Ka er det viktigaste for barna? Å gå litt i djupna eller overflate? Alt du meiner er slik, skal bevisast. Kom med data.

Ho slo eit slag for klasseromsvandring. Alle skulle bli betre, ikkje bare eleven. Vi må arbeide med det vi har lite data i.
Elevane blei på hennar skule måla kvar månad. Kvar 4.månad av høgare instans. I klasserommet blei dei måla kvar veke
Når du skal planlegge endringar/ undervisning, bør all planlegging starte med data. Ka veit eg om læring, denne type læring, elevane mine... Ver aktivt engsjert i kunnskap om kvart barn.

Eit team må trenast i å vere team. Vi må definere oppgåvene deira.

Å jubilere

2011-01-30T18:26:00.002+01:00

Å vite at ein rundar halvt hundre, fører òg til tankar som skal eg feire det? reise bort? Stor fest? Liten fest? Jentefest? Og er det nå noko å feire?

Eg bestemte meg tidleg for at feirast skulle det. Livet er trass alt verd både ein og to festar.
Det starta med at alle elevane feira meg. Eg blei oppdressa i antrekk passande for ein 50-åring meinte inspektøren... Elevane var heldigvis ærlege og kom fram og sa at eg var finare før :).

Feiring nr 2 var med søsken. Det å vere nest yngst med mange godt vaksne søsken, gjev jo refleksjonar. Koss vil eg bli? Ka for nokre former vil eg stivne i, ka for redsler vil eg dyrke.... Eg meiner jo eg har val om eg er bevisst. Men blir ein vaksen når ein i dei eldste sitt ordforråd tilhøyrer "småjentene heime"? Kjenner meg vaksen på ein annan måte. Mine vegar gjekk annleis enn deira og det gjorde noko med det å vere vaksen.

På sjølve dagen hadde eg laga eit festbord for spesielt inviterte. Å få spele brettspel med ungdommen, ha pakkeleiken, le og kose meg er akkurat slik eg vil ha det. Og når det heile blir toppa av ein fantastisk tale av to 16-åringar, kunne eg ikkje fått ei betre feiring.

Men 50. Ka er no det? At eg er moden, har eg heilt klart for meg. Håret er grått, rynkene mange, men det er vel det som stemmer med bilete av 50. Tenkjer på ka det er, medan eg spring nedover bakkane med hunden i helane, er hard på gassen eller ligg ut i skogen som figurant. Syns dei "barnslege" sidene er blitt sterkare. Eller skal eg heller kalle dei, dei trygge sidene? Er blitt så trygg på meg sjølv at leiken er nære, at eg spring over plenen og krev retten min om det trengs?

Eg var jo ikkje ferdig med å feire: 22.januar inviterte eg ca 40 vener til fest. Det var ein fryd å få presentere dei for kvarandre og oppdaga at livet mitt hadde gjeve meg mange spennande menneske med på vegen. Mange blir blaff som ein har noko felles med i studietida, jobb ol, men innimellom dukkar det opp diamantar som blir med på reisa vidare. Vi ser kvarandre ikkje så ofte, kanskje, men vi veit om kvarandre og kjenner kor godt det er å vere saman når vi er det. Det er dei menneska ein veit står der og kan ta deg opp igjen om det trengs. Å kjenne styrka frå dei, gjev meg gode røter. Og med gode røter , kan eg fortsetje å strekkje meg framover. Eg bles ikkje av. Røtene er der.

Eg er så heldig at mange ektefeller til veninner òg er blitt gode vener slik at dei ikkje er invitert fordi dei er ektefelle, men fordi vi er vener. Det kjenner eg er ein ekstra rikdom. Ein annan rikdom er at dei er ulike, men med fellestrekket: Ekte vare.

Ein sang måtte vi synge, nemleg "Song for fred" av Garborg: "Ja, lat oss strida og lat oss tru og byggja med tankar ei bivrande bru. Til den heilage høge framtid" Den teksten er sterk og seier vel det meste om ka eg trur på. "Ånd skal vinna på troll til sist". Godt å tenkje på når alle trolla boblar fram. Både i den store og vesle verda.

Mottoet mitt for kvelden, hadde eg henta frå boka til Johannes Møllehave og Benny Andersen: "Det skal merkes at vi lever":

Vi ved ikke hvem af os

der skal blive til ingen

eller noget ufatteligt andet

men i dag kan vi nå hinanden

og høre hinandens latter

Det må vi benytte os af

Drik ud

men langsomt

oppmærksomt

Spar ikke på angst og venlighed

Benny Andersen

Slik er gode møte og slik ønska eg at venene mine skulle møte kvarandre. Og det gjorde dei. Og eg fekk akkurat den kvelden eg ønska meg.

No er eg altså i gang med det 51. året og er varm om hjarta etter alle godord, kloke ord, lattermilde ord som eg fekk på vegen. Takk for at de gjer meg så søkkandes rik!

Livet

2010-10-27T11:08:00.000+02:00

Onsdag 20.oktober blei ei god veninne 65 år. Same dag fann kjærasten henne død ved PC-en. Hjarta hadde stoppa midt i kvardagens aktivitet.

Det var ikkje til å fatte. Ho hadde nettopp blitt pensjonist. Ho og kjærasten hadde vore ein biltur i deira kjære Tyskland. Så sa det altså stopp. Hjarta ville ikkje meir. Uforståande for oss som var rundt henne. Ho hadde så mykje meir ho ville gjere. Reise, sjå, lese og samtale med menneska ho var glad i.

Då telefonen kom, var alt uverkeleg. Då eg skulle ringe vidare og fekk responsen: "Er det sant?" blei eg i tvil. Kanskje eg hadde høyrt feil, kanskje eg rota litt... Men då eg såg den svarte bilen med ein kvit kross på, stå ved inngangen hennar, visste eg at eg ikkje hadde høyrt feil. Det var sant. Eg tente mange ljos, både inne og ute den kvelden. Måtte bare.

No er dei praktiske tankane innom midt i alt. Ho har nøkkel til heimen min, eg har nøkkel til hennar. Det må vi ordne. Ikkje viktig akkurat no, men noko eg må hugse.

Fredag må vi gjennom det verste. Den augneblink då det byrjar å gå opp for oss. Kista, gravferda, den lange turen til gravplassen. Skjønar godt at ho vil ligge der ho kjem frå og der foreldra er. Det er noko med å høyre til. Ikkje den same kjensla på ein gravplass i ein by ein ikkje kjem frå. Tenkjer av og til det på det sjølv. Har sagt til dei nærmaste kor eg vil ligge. Rart ka ein tenkjer på.

---
Vi stoppar opp, tenkjer at så brått kan det ta slutt. Det gjeld å leve og ta vare på kvarandre og livet her og no. Så hastar vi vidare. Ka er det vi hastar slik for? Er det for å ta igjen livet? Eller har vi ikkje tid til det?
Eg kjenner at jobben kryp inn i heile meg. Eg er trøytt når arbeidsdagen og dei daglege gjeremål er over. Skulle så gjerne tatt meg tid til vener, oppleve meir kultur osb. Mens eg tenkjer på det, går dagane. Eg blir litt redd av det.
-----

Kjære Torhild. Takk for alt du var!

Torhild saman med gode vener

Lukka er mat, vin og reise

2010-09-26T17:20:00.000+02:00

Eg er litt forelska i matbøker utan at det viser igjen i den daglege matlaginga... Men fryden over bileta og menyane er stor :).

I ein lengre periode no, har eg hatt Hagerup & Børresen si bok "Lykke i Piemonte" på nattbordet. Eg har kost meg med ho som om det var nattmat eg hadde med meg i senga. Lese litt om gangen, tenkt og kost meg. Her er det seriøse deler med med god informasjon om vingårdar i Piemonte og vintypar. Fakta, rett og slett. Så kjem det gode oppskrifter på italiensk mat. Innimellom alt dette fornuftige, fortel Klaus Hagerup om reisa, møtene, syklinga, maten og vinen på sin måte. Vimsekopp, pessimist, nysgjerrigper og klok. Ja, han er det meste.

Boka var ein fryd. Og eg har fått meirsmak på nattmatbøker (dvs. nattbordbøker om mat). Ikkje blir ein feit av det heller!

Det er så mange spennande bloggar

2010-09-26T11:26:00.000+02:00

Då eg starta denne bloggen, tenkte eg at det ville vere ein blogg der skole og litteratur fekk plass. Eg har trass alt ein eigen blogg for hundeliv og hundetrening (http://firbeint.blogspot.com/) og ein for reiseskildringane mine (http://ferdaminne.blogspot.com/) så då var det vel bare skole og litteratur igjen...

Men det var det jo ikkje. Etter at eg fekk meg speilreflekskamera er fryden over fotografering komen tilbake. Det har jo begynt å vise i bloggen.

Det siste halve året har eg blitt oppteken av kosthaldet mitt og helsa mi. Blodtrykket var altfor høgt, kiloane kraup på kroppen sakte, men sikkert. Og med tanke på at eg snart rundar eit halvt hundre og hjartetrøbbel, diabetes, fedme mm ligg i slekta så var det bare å ta tak. Etter ein solid kur, er det å få kosthaldsendringa inn i kvardagsrytmen for godt. Og det er ikkje lett for travle dagar der det enklaste er å kjøpe brød og ost. Ja, og kanskje den der fristande sjokoladen sidan blodsukkeret er på botn akkurat når eg handlar.

På jakt etter gode mattips, dukkar det jo opp bloggar som handlar om livsstil, mat mm. Tenkte ei stund på å ha etikett for livsstil og for foto òg, men har bestemt meg at eg samlar dei på heimesida (http://www.oesterhus.net/) og heller kommenterer dei her om eg kjenner behov for det.

Skoledebattar i media

2010-09-17T20:30:00.002+02:00

Dette begynte eg på forrige sundag. Ikkje alltid ein rekk å bli ferdig :)

Sundag føremiddag og eg blar meg gjennom morgonens twittermeldingar. Og jammen var det skole som var på tapetet hjå både den eine og den andre. Trur eg vil samle nokre av lenkjene her og kanskje kommentere litt etterpå.

Aller først Klassekampen og nivådeling i skolen. Det er blitt ei utfordring for oss at dei for å unngå at det blir laga faste nivådelte grupper, lagar lovverk som gjer oss ganske så bundne i noko som skulle vere fleksibelt. Vi ser til dømes at det å ta ut elevar for lesing med lærar 15-20 min kvar dag, ikkje kan gjerast utan at vi skriv enkeltvedtak. Altså blir PPT innblanda og det som kunne vere fleksibelt blir fastlåst. Elevar som boblar opp og som vi set inn hastetiltak, må det skrivast og godkjennast i hytt og ver. I alle fall kjennes det slik. Forstår jo tanken om at elevane skal sikrast sine rettar, men forsvinn ikkje av og til det beste for eleven i paiprmølla? Skolen vår opplevde å få den tillitserklæringa ( i alle fall oppfattar eg det slik)då ein etat sakna ein del papir frå oss på ein elev at ein annan etat sa: "Ja, skolen manglar litt formelle papir og vedtak, men dei har gjort alt det rette og verkeleg gitt denne eleven det han trengte i denne tida". Vi skreiv sjølvsagt det vi måtte i ettertid. Eleven og medelevane må vere i fokus og kome først. Eg vil heller ikkje ha den nivådelinga dei er redd for. Eg vil ha tilpassa opplæring og hjelp til den som treng det.

Så elev i vidaregåande som gjekk frå stryk til 4 etter klage. Bergens Tidende. Treng eg sei meir? Korleis kan dei som er så opptekne av at til og med dei yngste treng karakterer, tru så klippefast på at dette er objektivt?

Om sosiale medier i undervisninga. Sett frå elev i vgs sitt perspektiv. Spennande og utfordrande for oss som skal prøve å henge med og bruke det som er nyttig og utviklande i alt det som fins. Vi har ein lang veg å gå. Det er ein stor prosent av lærarane som ikkje ser poenget med sosiale medier i det heile så kvifor øydelegge undervisninga med det?

Eit slag for læraren. Les og ta det til deg, du dyktige lærar!

Utdanningsrevolusjon?

2010-09-17T19:05:00.000+02:00

Eg har fått tilsendt ein filmsnutt til ettertanke. Mislukkar vi i skoleverket? Får vi ikkje fram kreativiteten? Trør vi på draumane til barna? Blir alle middelmådige og ikkje den dei kunne blitt?
Lytt til filmen og tenk. Gje gjerne tilbakemeldingar

Bring on the learning Education

Arbeidsbeskrivelse for lærere

2010-09-10T11:07:00.000+02:00

Har fått flere spørsmål om arbeidsbeskrivelsen til kontaktlærerne. Skulle ha lagt den ut på twitter, men strevde litt med å få det til, så jeg gjør det på enkleste måten - kopierer den inn i bloggen :)

Arbeidsbeskrivelse for kontaktlærere

Formål:
Å skape et godt læringsmiljø på trinnet og sikre tilpasset opplæring for den enkelte elev.

Ansvarsområde:
Kontaktlærer skal ha ansvar for de praktiske, administrative og sosialpedagogiske gjøremål som gjelder eleven, bl.a. kontakt med hjemmet.

Kontaktlærers arbeidsoppgaver:
• Arbeider etter gjeldende læreplan
• Veilede elevene i forhold til læring og utvikling.
• Dokumentere elevenes faglige utvikling.
• Tilpasse elevenes arbeidsplan.
• Holde god kontakt mellom skole og hjem.
• Sammen med trinnkontakter arrangere 2 foreldremøter pr år.

• Høstens møte arrangeres av trinnets kontaktlærere.

• Vårens møte arrangeres av trinn- og FAU-kontakter.

• Gjennomføre elevsamtaler med kontaktelevene.
• Gjennomføre planlagte samtaler med foreldre/foresatte minst 2 ganger årlig.

• Har ansvar for at samtalene dokumenteres og arkiveres.

• Kompetansemålene skal ha fokus i samtalene

• Føre elevenes fravær.
• Følge opp skolens krav til elevenes orden og oppførsel.
• Sørge for god informasjon og kontakt med hjemmet.
• Følge opp kontaktelever med spesielle behov i dialog og samarbeid med spesialpedagog og sosiallærer.
• Skrive IOP og halv/årsrapporter i samarbeid med de involverte parter (foresatte, kollegaer..).
• Ha kontakt med andre etater og instanser som PPT, barnevern, Østerlide, helseforetak, Hjelpemiddelsentralen og BUP. Eventuelt i samarbeid med ledelsen.

Kalender i It's learning og på heimesida

2010-09-05T20:40:00.002+02:00

Det er spennande med sosiale medier. Eg sendte ut eit spørsmål i verdsrommet og tilbake kom det glupe svar. Her er det eg har gjort for å få til ein kalender i It's learning utan å bruke den innlagte kalenderen.
Google kalender var meir effektiv fann eg fort ut.

Men for å starte. Eg sendte ut spørsmålet på twitter og fekk desse lenkjene:

Takk til @sersdal for kjapp hjelp. Eg imponerte då det var på plass ved skolestart :)

No har eg òg lagt inn kalenderen på heimesida. Men her er det bare det som kan vere av interesse for foresatte. Våre interne kalendermeldingar kjem ikkje her. Se www.minskole.no/austratt Lenkja finn du i venstre marg.

Eg såg etterkvart at det var dumt å legge aktivitetskalenderen under nyhende då den kom lenger og lenger ned på lista i It's learning så eg plasserte den i venstre marg i staden. Fungerer fint der.

Den som fikk plass i It's learning inneholder kalenderane:

Austrått skole (samme som den foreldrene ser)
Personalet (datoer mm som personalet må huske). Interne møter (AMU, medbestemmelse, plangruppe...) og tema for rektors tid (fellesmøtet)
fri personal (her skrives det inne når noen har ferie/permisjon mm) Greit å vite i planlegging
SU FAU møter

Vi diskuterer korleis vi skal få til romreservasjon på best muleg måte. Truleg blir det It's learning sin kalender som vil bli brukt for den, men er ikkje sikker. Andre som har gode forslag?

Vi oppdaga òg det smarte med RSS på meldingane frå oss i leiinga. Glimrande å få oversikt over ka som er sendt ut utan å måtta opne It's learning.

Når det meiningslause skjer

2010-08-29T12:00:00.000+02:00

På fredag var eg med på den siste reisa til Vegar på 6 år. Det var trist, det var sterkt, det var.... vondt. Det oppleves så meiningslaust at eit barn på 6 år skal døy. Og heldigvis leita heller ikkje presten etter meininga i det meiningslause. Han tok utgangspunkt i han som venta ved porten til sommarlandet.

Vegar var blitt så glad i boka "Sommerlandet" av E. Skeie. Eg har ikkje lese fortellinga, men skal få gjort det snarast.

I går opplevde familien noko heilt uventa: Maakeberget, supporterklubben til fotballklubben Haugesund (FKH) hadde laga banner til ære for Vegar. FKH spelte mot Tromsø i ein kamp som blei sendt på NRK. Eg såg den ikkje, men har fått rapportert at Arne Scheie (NRK reportar) hadde sagt nokre ord om markeringa til Maakeberget før kampen. Det Maakeberget gjorde i tillegg til banneret, var å ha 1 minutt stilla då kampen byrja og deretter song dei: Tir'na Noir.

Eg må seie eg er imponert over slike supportarar. Fekk utvida mitt syn på fotballfolk ;). Her er lenkje til kvifor Maakeberget var så engasjert.

Dette skreiv dei på sida si:

" For oss i Maakeberget e der i tillegg ein markering for lille Vegar, ein tapper liten FKH-fan som måtte gi tapt for sjukdom.For oss alle har han gitt oss ein tankevekkar om å leva livet nå, stå sammen og ta vare på kverandre! Her e link te historien som har rørt det indra hos mange av oss. Våre varmaste tankar og medfølelse går te familien som me håpe sette pris på markeringen vår!

Hvil i fred, Vegar!"

---
Kven var så Vegar? Jo, for eit år sidan var han ein sjarmerande gut på 5 år. Han var farmor sin vesle helt og som søster til farmor fekk vi med oss gløden og gleda dei hadde saman. I august 2009 fekk han leukemi. Det viste seg å vere ein hissig variant. Det var lange periodar på sjukehus med oppturar og nedturar. Foreldre som fekk knalltøffe dagar der jubel over livet (Vegar blei storebror utpå hausten) skulle blandast sterkt med sorg over sjukdom.

Gjennom dette året fekk foreldra og erfare det norske helsevesen på godt og vondt. Alle ville dei vel. Men det finnes medikamenter, behandlingar osb som er utprøvd i andre land og som Noreg ikkje tar i bruk. Om det er økonomi som til sjuande og sist ligg bak, kan ein kanskje ikkje seie sikkert. Men skremmande er det om ikkje alt blir sett i verk for å redde ein i startgropa på livet.

Då legane gav opp, gav ikkje foreldra opp. Far stod på for å få tak i det som kunne hjelpe og begge foreldra sloss som løver for guten sin. Ikkje gav han opp sjølv heller. Han var tydeleg på ka han ønskte å få gjort om han skulle døy (legane meinte i løpet av mai). Han skulle til farmor og farfar og han ville treffe heltane sine i FKH. Begge deler og mykje meir rakk han. Han viste ein klokskap og gjorde eit sterkt inntrykk på menneska han møtte det siste året. Det kom i gang ei bønegruppe for han på facebook (Be for Vegar) som fekk nærmare 15.000 medlemmar.

Eg håper at far til Vegar ein dag greier å skrive om opplevingane og erfaringane deira. Han har ein klok penn.

Avsluttar med Vegar sin onkel Ingvar sine ord: "Tapet knuser meg. Minnene limer meg sammen".

Kvil i fred, Vegar! Og send nokre glade tankar til mamma, far, Sondre, farmor, farfar, onkel Ingvar og alle andre når dei saknar deg som mest.

Kjære Kristin

2010-08-23T22:38:00.003+02:00

Eg hadde tenkt å krype tidleg til køys i kveld. Skal på eit heildagsmøte om dei trange tider kommunen eg arbeider i, går i møte. Vi har spart såpass mykje frå før så no er vi gang med ka i kunnskapsløftet vi kan kutte ut. Resten av veka skal eg fortelje foreldre at vi gjer vårt beste for barnet dei er bekymra for. Og det er nettopp det vi gjer: Det beste av det vesle vi kan tilby. Men ikkje det beste for barnet.

Men så var det kvifor eg ikkje kryp til køys. Jo, eg har tenkt på deg i dag. Eg veit du har lytta på lærarane og at du vil skolen vel. I lang tid har eg undra meg på om all denne velviljen, kjem til å gjere skolen vel. Ein time har vi fått ekstra i barneskolen. Takk for den.
Vi prøver å bruke tida så effektivt at det meste går til læring. Kan då bli litt frustrert over fruktordningar, fysisk fostring og leksehjelp. Det er mykje organisering, men treff vi dei du tenkte vi skulle treffe? Dette er jo typiske foreldreoppgåver der nokre foreldre sviktar/ ikkje kan løyse denne oppgåva. Var det ikkje ungane deira vi skulle hjelpe?
For å seie det enkelt: Vi gjer vårt beste, men undrar oss over koffor det var det som blei satsing på skolen? Kven andre enn dei som ikkje har nokon til å lese saman med seg, treng leksehjelp på 1.trinn?

I dag starta eg morgonen med å storkose meg over nyhende om at det skulle bli fleire lærarar pr elev. Såg haukane for meg, der dei hang over den stakkars eleven :).

Eg er etterkvart blitt eit skolemenneske med lang erfaring, både som lærar og leiar. Og eg må nok seie meg einig i forskninga om at det ikkje er elevtalet under 20 som kjem til å avgjere om vi blir den beste skolen i verda. Det er læraren og hennar evner til å få elevane med seg. Og det er ei kjempeutfordring. For mange dyktige lærarar må kreativiteten stoppast litt fordi dei har elevar som ikkje fiksar endringar (sjølv om ein stor del i klassen hadde tent på det). Det sit ein med Downs i klasserommet. Korleis skal dei få han med på laget? Assistenten gjer sitt beste, men får eleven det han ville ha fått viss han hadde gått i spesialskole? Det har han jo rett på. Kontaktlæraren ser einsemda hjå eleven, men kan ikkje tvinge dei andre til å bli vener med han på fritida. Foreldra ønskjer det.
Ein av elevane er så lett å tenne at dei andre sit og tar det meste derifrå fordi dei er redde. Skuldrene er stive hjå fleire av dei. Ei slit med lesinga. Ho hadde trengt at ein person sat ved sida av henne ei stund og hjelpte henne på veg. Osv osv.
Alle desse sit i klasserommet til den dyktige læraren. Og eg er stadig imponert over ka desse dyktige lærarane får til, men eg ser og fortvilinga over at dei ikkje får gitt dei meir. Dei har ein draum om verkeleg få hjelpt alle til å sjå "lyset". Diverre måtte den stille Ole, den flinke Per greie seg sjøl denne timen òg. Dei forstår heldigvis fort ka oppgåva er.

Og det er det eg har tenkt på, Kristin. La det vere over 20 i klasserommet (men ikkje over 30), men hjelp oss å gje desse som treng ein til ein eller som treng andre typar tilbod, ei skikkeleg satsing. Vis at regjeringa meiner alvor når dei satsar på skole. Våg å ta diskusjonen om alle elevar skal gå i den såkalla normalskolen/ nærmiljøskolen. Er dette det beste for ungen, eller det beste for meg? Kan alle skolane få tak i kvalifisert arbeidskraft til alle typar? Er leksehjelp det beste for ungen eller den enklaste for mor og far? Skal vi våge å seie at dtilbodet er for dei skolen og foreldra blir einige om at treng det? Eller er likskap/ rettferd at alle skal få?

Det var det eg tenkte på i dag.

Triveleg sommarlektyre

2010-08-08T10:39:00.000+02:00

Når eg er på ferie i utlandet,liker eg å lese engelske bøker. Det hjelper meg i språket, syns eg. No er ikkje engelsken min så god at eg kastar meg uti avansert litteratur, men vel fort lettleste romanar.
The Reading Group av Elisabeth Noble er ein slik. Boka er på ca 550 sider.
Vi møter 5 kvinner som startar lesegruppe. Alle kjenner ikkje kvarandre i starten. I løpet av året blir vi meir kjent med dei og livet deira. Utgangspunktet er boka for den månaden. Her er kanskje eg prega av at dette ikkje er morsmålet mitt for eg greier ikkje alltid å sjå koblinga mellom romanen dei les og livet dei diskuterer. Har ei kjensle for at det er det forfattaren har tenkt. Men kanskje eg tek feil her.

Vi møter:
Clare: jordmor og ulukkeleg barnlaus. Ekteskapet er sterkt prega av dette.
Harriet: Småbarnsmor. Har ein god ektemann, men drøymer om at graset er grønare ein annan stad. Var det verkeleg dette som var livet?
Nicole: Småbarnsmor med ein rundbrennar til mann. Tilgjev heile tida.
Susan: Godt gift, har vaksne barn og ei gamal mor. Her er problematikken rundt det å ha ei mor som etterkvart blir sjuk
Polly: Skilt, har halvvaksne barn. Tør ho gå inn i nytt ekteskap?

Ettersom året går, skjer der ein del i livet til desse kvinnene som gjer at dei må ta nye og alvorlege val. Eg kjente eg likte å følge med i dei ulike livssituasjonane. Ikkje at eg likte alle løysingane, men eg likte å følge med :)

No er det tilbake til bunka med bøker som ligg og ventar på haust og vinter.

Årsplanleggaren

2010-08-04T20:22:00.002+02:00

Skolens årsplanlegger

Eit av mine mål dette skoleåret er å få samle og effektivisere informasjon/ planar osb betre enn slik vi har hatt det. Det er mange nye ved skolen og dei kjenner ikkje automatisk til kor vi har lagra planar og nyttige tips.

Første steg er at personalet møter vår eigen ÅRSPLANLEGGER når dei kjem på skolen. Her finn dei personaloversikt, reglement, arbeidsinstruksar, oversikt over skolegården og bygget, satsingsområda ... (sjå eit av bileta). Flest sider tar jo sjølve kalenderen. Ei veke går over 2 A4 sider. Her står det kva som må hugsast på. Tema for div møte, fristar, åremålsdagar. Grunnen til at det ser ut til at vi bare har 4 timar, er at vi bare har det :). Vi har økter på 60 minutt. Årsplanleggaren blei på 128 sider.

Dei to første sidene

Døme på ei av planleggingssidene

Oversikt over innhaldet (med trykkfeil..)

Eg er jo spent på reaksjonane frå personalet. Har brukt ein del timar på dette. Idèen fekk eg frå Aspervika skole, Sandnes.

Eg har kome godt i gang med å få til Googlekalender i It's learning. Skal skrive om det, må bare ha litt hjelp til å legge ein link til kalenderen inn på heimesida. Programmet og eg er ikkje heilt einige om saka. Men eg reknar med at IKT-ansvarleg ordnar slikt :)

Googlekalenderen lagt inn på It's learning

Korleis effektivisere møteoversikta?

2010-08-01T19:45:00.000+02:00

I mange år har vi laga eit årshjul og kopiert opp til alle. Etter kvart som det har kom endringar, har det kome nye kopiar. Tungvint.

I år skal vi prøve å få alle vekesinformasjon inn på it's learning for å tvinge alle til å bruke dette. Eg tenkte eg skulle bruke kalenderen der til å legge inn møta, men så kjem det tips om google kalender i staden. Hm. Eg bør vel kanskje ikkje bruke min private googleadresse til det? Hm. Eg må tenkje litt der kjenner eg. Men tenkje fort for dette børe vere klart før onsdag.

Altså ka er den enklaste måten å ha oversikt over møta (interne og eksterne), tema og prosjekt som alle tilsette skal kjenne til? Tar med glede i mot innspel og gode tips

Sommar, reising, tenking og litt lesing

2010-07-27T13:03:00.000+02:00

Er litt trist første arbeidsdag. Gjorde den til heimekontordag. Det er jo ingen på jobb enno, bare meg og overgangen for både den firbeinte og den tobeinte er enklare med heimekontor :). Rart å begynne å tenkje igjen. Eller rettare sagt: Eg har vel tenkt heile ferien, men å konsentrere tenkinga er kanskje litt meir utfordrande?

Ferien gjekk til USA, sjå reisebloggen - Ferdaminne -. Utfordringa i år var å leve sunt i junkfoodens heimland. Har jo vore i USA før og hugsa at det var voldsomt det meste når det galdt mat og kroppar, men når eg hadde gjeve meg ei ekstra utfordring i matvegen blei fokuset sterkare.
Den første veka greidde eg det sånn halvveges. Fann spisestader der eg kunne setje litt saman maten, men etterkvart var det bare å prøve å unngå det verste. Sukkerkartellet må vere sterkt! Til og med All-bran (sunn frukostblanding i Noreg) har her sukker i seg. Ellers kunne eg velje vaflar, muffins...

Sidan vi ofte var på veg til eller frå ein stad rundt lunsjtider (vi var på bilferie). Her var utvalet: Mc Donalds, Wendys, Dennis, McDrive og ka dei heiter alle. Det einaste som er ulikt, er namnet. Det blei mykje Kylling McNugget på meg....

Middagen var enklast for då var vi ofte komne til ein by og der er utvalet betre. Har smakt meg gjennom laks i ulike menyar. Frå tørr til skikkeleg saftig variant. På den eine spurte vi kor den kom frå. Det viste seg at det anten var Chile eller Noreg... (Den var forresten svært god).

Trapper er blitt ei utfordring for den jamne amerikanar. Dei peste som om det var siste etappe av ei lengre fjellklatring dei dreiv på med. Aldri har eg set så mykje vralting som her. Men Macys og andre klesbutikkar la opp til at folk var tynne. Unntaket var Wallmart og andre handlesenter langs vegane. Her var det meir av det store ( og kler som minna meir om Sparkjøp).
Er det nye klasseskiljet slik at dei vellukka er slanke, rike osb og resten feite? For det var skikkeleg eleganse å sjå i bygatene òg.

Vi har litt å tenkje på her heime òg? Bare på dei (uffa meg) 25 åra eg har vore i skolen, har det skjedd noko med maten: Kosetime i 1990 var 0,33l brus og ein liten chipspakke eller kjeks. I 2010 er det minst 0,5l brus og chipspakken er ein del større. Sjokolademengden i lausvektposen òg.... Er det sånn at dei "vellukka" et sunn mat og tenkjer aktivitet og resten tenkjer billigmat/ rask mat og TV-kos?

---

Når eg reiser i utlandet, prøver eg å lese bøker på engelsk: Eg treng litt tid før eg kjem inn i språket så eg starta med lett litteratur: "Trust Me, I'm a Vet". Sidan eg er hundeelskar, tenkte eg at dette sikkert var lett og greit. Og lett og greit var det, men eg blei bare passe interessert. Lett å legge igjen ein stad i USA :).

Bok nr 2 engasjerte meir og er ein del tjukkare. The Reading Group av E.Noble. Den er eg ikkje ferdig med enno så ka eg vil meine etter å ha lese ho ut, får eg vente med å meine noko om. Men undervegs liker eg å bli kjent med dei ulike kvinnelagnadane. Skal skrive om den seinare.

Ellers så blei det jo mykje lesing på nettet undervegs.

----
No er ferien over og hjernen er kobla på skole, organisering, pedagogikk og personalet. Fekk nesten pustevanskar då eg begynte å planlegge i dag. Så mykje eg vil ha klart før dei kjem... Det er no godt å koble seg på òg :)

På fotosafari

2010-06-21T22:20:00.003+02:00

Photo Walk er ei internasjonal gruppe der dei set av faste dagar der ein går ut og fotograferar. Ann Helen og Rafal greidde å tromme saman ein gjeng på 15 som drog avgarde på tur 20. juni. Vi fann ut at 24.juli som er den internasjonale dagen, var ein ganske traurig dag her til lands. Alle er på ferie.

Eg pakka med meg fotoapparatet og drog avgarde til Bryne. Her møtte eg to eg kjente og 12 eg ikkje kjente. I løpet av turen endra det seg :). Sosialt og kjekt. Endeleg nokre å prate detaljar med og som stoppar opp like ofte for å finne motiva.

Gler meg alt til neste tur. Og så må eg gjere alvor av fotokurset eg drøymer om.

Her er nokre glimt:

Der sjela får ro

2010-06-14T23:09:00.002+02:00

Ein treng ikkje store plassen for å skape sitt eige vesle sommarparadis. Her får sjela mi ro. Og plantene trives dei òg. "Å leve er ikke nok. En lille blomst må man have" HC Andersen

Ein varm kveld, ei god bok og eit glas vin - då er dette den beste staden på jord :). Her er nokre glimt. Gjett om eg drøymer om linser som tek detaljane endå betre? Kanskje i sommar....

Ujamn lesing for tida

2010-05-24T15:13:00.000+02:00

Det er travelt på så mange område for tida at lesinga blir litt hopp og sprett.

Eg har i lang tid hatt "Min kamp 1" av Knausgaard liggande på bordet. Har lese litt no og då, men greier ikkje å leve meg nok inn i livet til hovudpersonen slik at eg bare må bla vidare. Boka er lett å legge frå seg når noko kjem i vegen. Trudde eg skulle like denne boka for eg er i utgangspunktet veldig glad i forteljingar og lange historiar, men denne blei vel mykje ordsvada.
Er no halvveges i boka og har fått tips om at eg kanskje kan laste høgtlesinga ned frå nettet. Får eg det til, gjer eg det og arbeider meg gjennom boka medan eg gjer andre ting samstundes. Viss ikkje, kuttar eg nok ut snart for livet er for kort til å tvinge seg gjennom akkurat denne.

I mangel av lyst til å lese Knausgaard på senga, fann eg fram ei livsglad bok: Lykke i Piemonte. Hagerup og Børresen er frydefulle å lese. Turen rundt i Piemonte og oppskriftene på god mat, gjer jo at eg somnar litt svolten, men med eit stort smil om munnen. Teikningane til Fredrik Skavlan gjer jo ikkje humøret dårlegare akkurat.

Neste sommar trur eg at det må bli Italia på meg :)

På reise til London hadde eg gløymt Knausgaard heime (hadde tenkt at all ventetid på flyplassar kunne gje meg den tida eg trengte til å bli hekta, men det undermedvitne ville det annleis..) og i eit fortvila forsøk på å finne ny bok i nærmaste kiosk, tok eg med meg Hodejegerne av Jo Nesbø. Eg hadde jo lese opptil fleire bøker av Nesbø så dette måtte vel vere sikker vare.

For ein nedtur. Dette var så overdrive og tullete at eg ikkje greidde å engasjere meg i plottet i det heile. Men det skal Nesbø ha, boka fekk meg til å bla om til neste side ( i motsetnad til Knausgaard).

No har eg begynt på Carlos Ruiz Zafón si bok: "Engelens spill". Er spent på den. Elska Vindens skygge.

To heilt ulike bøker

2010-03-27T20:40:00.000+01:00

I det siste har eg levd i to ulike bøker. Den eine underhaldning og den andre til kunnskap. Den eine i bilen og den andre på senga.

DØD G-STRENG av Svein F. Hestvaag er bok nr 5 om reklamemannen og privatdetektiven Rudolf. Han, venene og det vesle samfunnet rundt han blir vi etterkvart godt kjent med. I denne siste boka blir vi nærmare kjent med den sårbare Rudolf. Vi kjem han meir inn på livet syns eg. Boka er vel ein lettbeint kriminalroman på mange måtar, men til fryd for den som liker humor og dei små historiane. Eg satsar på at Svein ikkje har tenkt å gje seg som forfattar for han la igjen nokre lause trådar i slutten av boka.

Den andre boka, AFRIKA - EN VAKKER DAG av Tomm Kristiansen, er full av alvor. Eg lytta til fortellingane i bilen på veg til og frå jobb. Forfattaren les godt og eg blei oppslukt. Så mykje eg ikkje visste om Afrika, så fjernt mykje av det eg hadde høyrt var. Det var nydelege historiar, historiar om menneske som kunne tilgje kvarandre, historiar om menneske som kan drepe på kommando, historia om rike kulturar før kolonistyrene, historia om FN, EU, Norge, USA osb sine feige trekk.
Eg trur eg blei klokare av denne boka.

Nå er det tilbake til Knausgaard....

Tips til bruk av smartboard/ interaktiv tavle

2010-03-17T21:44:00.002+01:00

Mine regler for god bruk av interaktiv tavle « bitjungle Diigo

Eg var på 3 timars kurs i bruk av smartboard i dag. Vi har fått til 2 klasserom. Ein forsiktig start? Eg blei imponert over ka vi kan bruke dette verktyet til. For at det ikkje skal gå heilt i gløymeboka for min del, trur eg at eg må bruke det på fellessamlingane framover.

Forstod enno betre det smarte ved å koble It's learning inn. No er det enkelt å sende undervisningsopplegga til elevar. Den som er ute på reis, har ingen grunn til å slappe av...

Straks eg skreiv på twitter at eg hadde vore på kurs, kom det tips om ei nyttig side/ blogg. Trykk på tittelen så kjem du fram.

KulturrIKT: Å finne vegen

2010-03-07T22:24:00.001+01:00

KulturrIKT: Å finne vegen

Ka bør eg som skoleleiar kunne om den digitale verda? Spennande. Og så lett som ein blir hengande etter. Eg trudde eg avr oppdatert, men forstår at eg har sove litt i timen når det gjeld sosiale media. Får skulde på at eg ikkje jobbar i vidaregåande og dermed ikkje har det rundt meg kvar dag.
Trykk på overskrifta og du kjem til ein interessant artikkel

Ka skal eg lese, mon tru...

2010-02-26T10:44:00.000+01:00

Eg skulle unngå mammut denne gongen. Har så mykje eg ikkje har lese. Men sånne kjøpesenter er farlege. Dei manglar jo dører og utan å tenkje meg om stod eg midt i bokmylderet. Heldigvis hadde eg dårleg tid så eg greidde å kome meg ut med få, men tjukke bøker.

C.J.Sansom: Vinter i Madrid
G.D.Roberts: Shantaram
C.R.Zafon: Engelens spill

Såg at "La meg synge deg stille sanger" låg der og lokka. Tenkte hardt om det var nokon som trengte denne i fødselsdagsgåve, men kom ikkje på det i farten. Kanskje eg må ein tur til?

Så no ligg desse 3 tjukke bøkene framfor meg. Og eg som nettopp har begynt på "Min kamp 1". I veska ligg ein rettleiar for spesialundervisning frå Utdanningsdirektoratet. Skulle visst vore lesen denne veka... Hm. Eg får gå ut og leike med hunden i staden. Kanskje hjernen blir så frisk av det at den tar i mot to bøker på ein gong?

Gratis bøker! (trykk her)

2010-02-25T09:26:00.001+01:00

Blei tipsa på twitter om denne nettsida. (trykk på tittelen og du kjem til sida). Gratis bøker til nedlasting på mobilen/ipoden eller ka du har. Det er jo ikkje dei nyaste bøkene, men klassikarar, barnebøker, eventyr og mykje meir. Alle bøkene er på engelsk.

Tar gjerne mot tips om bøker som er glimrande for barnskoleelevar til dømes.

Frukt, fysisk aktivitet, fri leksehjelp - kunnskapsløft?

2010-02-24T22:30:00.002+01:00

For ei stund sidan høyrte eg ein kommentator seie at SV hadde stort truverde i skolepolitikken. Hm. Det var for meg ein kommentar som sa meir om kommentatoren sin skolekunnskap enn om SV. For kva har dei gjort i denne perioden dei har hatt statsråden?

Først var det frukt til ungdomar, så fysisk aktivitet med assistentar for 5-7.trinn og no fri leksehjelp med assistentar for dei minste. I tillegg har det auka på med nasjonale testar og rapporteringar. Er dette satsing på skolen?
Skulle dei først satse på litt sunn kost, kva med ”ola-matpakka” til alle? Då er vi sikra at alle har fått eit godt måltid midt på dagen. Var det ikkje det dei ville?

Fysisk aktivitet 76 timar pr år for 5-7.trinn. At nokre barn i dag er mindre fysisk aktive enn før, medan andre er veldig aktive er nok sant. Men kvifor laga til ein kvasimodell med dei assistentane vi tilfeldigvis har på huset? Skal det bli eit godt opplegg for elevane, må det pedagogisk tenking inn. Dette blir bare ein måte å la foreldre sleppe ansvaret for å vere aktive saman med barna sine. Endå ein ting som samfunnet skal ta seg av. For ikkje å seie ei ny oppgåve for rektor å organisere.

Vil vi ha heildagsskole med fysisk aktivitet som avbrekk, så bør det gjerast skikkeleg. Dei skulane eg har sett at har fått dette til, har brukt pedagogar i planlegginga av aktivitetane og oppsettet. Altså må skulane velje å bruke av ressursar som høyrer til undervisninga for å ta seg av noko som verkar halvveges gjennomtenkt frå staten si side.

Til hausten skal 1-4.trinn få sin variant av lengre dag. Leksehjelp, frivillig. Med assistentar. Pedagogane hadde kanskje gjort det om til ein ny fagtime, så det er kanskje fornuftig å bruke assistentar her. Eg har lyst til å legge ned forbod mot at leseleksa skal gjerast ferdig på skolen. Mor/ far må ikkje gå glipp av å delta i leseopplæringa. Det er for lite med den hjelpa ein assistent skal gje. Og kva skal 1.trinn med leksehjelp? Dei treng å gjere leksa med 1:1 oppbakking. Kjære foreldre ikkje gje frå dykk alt dette.
Eg har nok meir lyst på fleire timar med pedagogar (utan fleire mål i kunnskapsløftet) og minst muleg lekser.

Eg har ikkje noko i mot heildagsskolen, men den burde vere meir gjennomtenkt. Sett frå mi side er utfordringa rett hjelp, rett metode og tid til å følgje opp enkeltelevar noko som burde kome først. Kvar dag ser eg lærarar og assistentar som grublar og arbeider seint og tidleg for å kunne gje den eine noko ekstra. Samstundes veit eg at dei har dårleg samvit for dei som dei ikkje rekk over. Midt i alt dette kjem den eine avisoverskifta etter den andre med kva dei burde gjort betre. Ganske tøft i blant.

Forresten skal vi få ein undervisningstime til. Lite er sagt om den. Eple, fostringa og lekser er viktigare. Om denne timen står det:
Fra og med skoleåret 2010-11 blir timetallet for 1.–7. trinn økt med en time per uke (i alt 38 timer). Den ekstra timen skal brukes til opplæring i de fagene og på det trinnet skoleeier mener er mest tilrådelig ut fra lokale behov.

Skoleeigaren min har brukt kursdag på fysisk fostring, snakka om at SFO kostar det same om du gjer lekser der eller om du leiker. Men denne timen er det taust om. Kva trinn/ fag det skal bli, er visst kun opp til meg. Vi prøvde oss med at vi i staden for å auke timetalet kunne setje inn ein pedagog til i den timemengden som var. For meg eit godt forslag til tidleg satsing. Men eg får nok gruble litt meir og bestemme meg for kva trinn og fag eg syns denne timen er perfekt.

Ei fin side om fysisk fostring finn du her.

PISA, TIMSS og PIRLS

2009-11-24T16:00:00.000+01:00

For nokre år sidan blei det mykje balluba rundt internasjonale undersøkingar. Vi var visst elendig her på berget. I ettertid har ein sett at det var meir fornuftige ting å lese ut av desse enn dommedagspripaganda over norsk skole. For meg har desse forkortingane vore litt samansausa så eg lagar meg ei kort oversikt her:

PIRLS:
I 1991 var IEA (The International Association for EValuation of Educational Achievement) ansvarleg for den første internasjonale leseundersøkinga som Noreg deltok i. Denne omfatta 9 og 14 åringar i 32 land.
På slutten av 90 talet tok IEA initiativet til ei ny leseundersøking, nemleg PIRLS (Progress in International Reading Literacy Study). Undersøkinga kartlegg leseforståing blant 10 åringar og blei først gjennomført i 2001, så i 2006. Planen er at PIRLS skal gjennomførast kvart 5. år. Altså blir neste gong i 2011.
I PIRLS blir heile klassar trekt ut til å delta

PISA
(Programme for International Student Assessment) er ein internasjonal komparativ studie i regi av OECD. Den blei første gong gjennført i 2000. Nye data blir henta inn kvart 3.år.
Her er det 15 åringar som blir testa. Fokuset er på kompetanse som ein ser som viktig for å kunne fungere som ein aktiv og reflektert borgar i morgongdagens samfunn. Tre fagområde blir kartlagt: lesing, matematikk og naturfag. Undersøkinga varierer ka for eit av faga som får mest prøvetid. Lesing i 2000, matematikk i 2003 og naturfag i 2006. I 2006 deltok 57 land med hovudvekt på OECD landa. Utvalget blir trekt blant alle 15 åringar ved den enkelte skole, uavhengig av kva klasse eleven går i.
Du kan finne dømer på faglege oppgåver på http://www.pisa.no/

TIMSS
(Trends in International Matematics and Science Study). Denne blir gjennomført i regi av IEA. Studien dekkjer både matematikk og naturfag. Undersøkinga har røter så langt tilbake som til 1970 då den første studien i realfag i regi av IEA blei gjennomført.
Dei faglege prøvane er meir læreplan-nære enn i PUSA. Det er 9 og 13 åringar som blir undersøkt. I den form den har nå (trender) blei den først gjennomført i 2003 og skal takast kvart 4. år.
Det har vore ei TIMSS studie i 1995, men då stod T-en for tredje ikkje trend :)
Her blir òg heile klassar trekt ut til å delta.
Du kan finne oppgåvedømer på http://www.timss.no/

Ka eg les ut av SSB sine tolkingar av resultata av desse studia får kome seinare.

Færre små grunnskolar - fleire større.

2009-11-20T20:55:00.004+01:00

Eg les SSB (Statistisk sentralbyrå) sine analyser for utdanning 2009. Boka heiter: Utdanning 2009 - læringsutbytte og kompetanse.
Statistisk materiale er ikkje alltid like interessant, men dette syns eg har mange sider eg må gruble over.

Til dømes viser dei til at det blir færre små grunnskolar i landet. Det vil seie at det dei siste 10 åra har minka med 218 grunnskolar. Antalet med det grunnskolar med 300 elevar eller meir har auka. Dvs at fleire av dei små er spist opp av større slik at dei er blitt endå litt større.
I Sandnes har det vore store debattar om små skolar kontra store. Det har vore politisk umogeleg å legge ned små skolar. I staden har vi i økonomisk trange tider fått ein merkeleg mellomting. Ein rektor som er på to stader... Erfaringen med det er blanda. Rektorane gjev tilbakemelding om utfordringar i fht det å vere ein synleg leiar, bygge kultur for at dei er eit personale osb.
Eg må innrømme at eg ikkje greier å sjå det store i idyllen med dei små skolane. Forsking viser at blir ein først utestengt her, så blir ein det grundig. Å vere annleis er ikkje lett. Men sjølvsagt er skolen viktig for lokalmiljøet, men kan andre ting vere det? Skal ein oppretthalde noko fordi det alltid har vore sånn?

På den andre sida er eg jo spent på koss dei store skolane blir opplevd. Syns at eit elevtal mellom 3-400 er omtrent perfekt. Då får ein såpass store trinn at det er ressursar nok til å kunne drive diverse tilpasningstiltak. Dvs at ein lett kan lage grupper og utnytte ressursen godt. Men eg seier ikkje at vi har nok ressursar bare vi blir store nok. Nei, eg opplever at det er altfor stramt. Det er såpass mange elevar som vi kunne hjelpt betre, men som vi ikkje rekk. Tar vi den gruppa som mange likar å dra fram for tida, dei fagleg flinke, så er det vanskeleg å gje dei utfordringar når det er elevar som treng så mykje for i det heile å kome i gang. Vi har lyst til å hjelpe begge vidare. Så kor blir handlingane etter dei fine politske orda?

I Sandnes skal vi skjere ned med nærmare 50 stillingar og auke elevtalet i kommunen på same tid. Det politiske målet er at vi har dei beste skulane i landet.... Trur ikkje eg seier meir om den saka akkurat no.

Trykker du på overskrifta kjem du til det SSB har skrive på nettet om saka.

Elevvurdering

2009-11-18T21:22:00.002+01:00

Sandnes kommune skolerer ei gruppe lærarar i vurdering. Eg har hengt meg på. I dag var det elevvurdering med fokus på undervegsvurdering/ framovervurdering. Til mi store overrasking har ikkje UIS (universitetet i Stavanger) internett-tilbod til folk som er på dagskurs. Du må vere student for å bruke det opne nettverket. Det der er amatørmessig, UIS.

Eg fekk altså ikkje skrive inn notatene direkte i bloggen, men har kopiert dei inn.
----
ELEVVURDERING SAMLING 18.NOVEMBER 2009
Stad: UIS
Førelesarar: Lars Helle og Nina Helgevold.
Tekst i kursiv er eigne tankar undervegs. Altså ikkje noko førelesarane er ansvarleg for.

Mål for dagen: Å bidra til å utvikle en vurderingskultur.

To retningar i det nasjonale prøveprosjektet:
1. Skolar som har prøvd ut vurderingskriteriane som var ferdig laga
2. Skolar som skulle lage eigne kriterier.

Evalueringa seier:
Lærarane treng eit godt verkty for elevvurdering. Fortolking, dømer, rettleiing, praktisering, samarbeid og tilbakemelding.
Det må laga felles kriterier frå øverste hald i skolesystemet.

Vurdering som en del av det store bilete.

Vurdering er å verdsette.

Pedagogisk: Vurdere er å måle kvaliteten av noko i forhold til ein gitt kvalitetsstandard. Men gjer vi det? Kva er kriteria? Er det vi privat som lagar kriteria? Vår standard er i stor grad subjektiv.

Her trur eg LH er inne på noko grunnleggande. Vi er uklare i kriteria på førehand og vi lar våre eigne kjepphestar styre dette. Tydeleg kjem nok dette fram i norskfaget der ein blir prega av kva ein syns er viktig (skrivefeil, skildring, sjanger…). Elevane langt opp i vidaregåande meiner det er viktig å vite kven som skal rette, for dei skriv etter det dei veit den læraren vil ha. Korleis kan vi unngå denne fella?

Coffield mfl 2004(gjort på amerikanske 16 åringar):

Faktorar som har størst effekt?
1. Tilbakemeldingspraksis 1.13
2. Kvalitet på undervisninga/instruksjon 1.04
3. Læringsmiljøet 0.56
4. Samarbeidslæring 0.50
5. Lærarens undervisningsstil 0.42
6. Individualisering
        a. Læringsstilar 0.14

I ein periode der mange har ”Blanke ark” og Dunn og Dunn framfor seg, blir denne eit tankekors. Vi veit ingenting om korleis individualiseringa var og om testen ville vere lik på norske elevar. Kommunar som har gjennomført læringsstilar grundig, jf. Skien mfl har svært gode resultat.

Men spørsmålet er om vi rettar merksemda mot dei rette tinga.

Kva er det motsette av vurdering? Likesæle?

Samanliknar vi oss med eit internasjonalt gjennomsnitt kjem vi dårleg ut i fht lekser. Resultata er frå Timms 8.trinn matematikk

(tala mine er ikkje heilt korrekte, men sånn nokolunde)

Oppgåve                                        Noreg               Internasjonalt gj snitt

Sjekkar lekser                                   20%                    80%

Rettar lekser med tilbakemelding 4%                      55%

Elevane rettar sjølv                       10%                     35%

Diskuterer lekser                           10%                      30%

Lekser tel i karakteren                   20%                      28%

Vi er ein av dei som gjev mest lekser og som gjev minst tilbakemelding på dei. Kan vi gjere det annleis?

--------

Nina :

Alt elevane gjer er tilstand for vurdering i England. Dette regimet har dei hatt lenge og vi er på veg inn i det. ”You don’t fattening a cow by weighting it”.

Stm nr 16 :
”I norsk skole har manglende evalueringskultur ført til utilstrekkelig oppfølging av elevene og redusert deres faglige utviklingsmuligheter. OECD mener at en skolekultur preget av lave forventningar til elevens frremgang er en viktig forklaring på det relativt lave ferdighetsnivået og den sosiale reproduksjonen i det norske systemet” s.77

Ny forskrift til vurdering

1. Eigenvurdering
Tydlegare på at eleven har rett og krav på å få ei vurdering
Nokre viktige prinsipp som alle må ha framfor seg:
  A. Elevane skal forstå kva dei skal lære og kva som blir forventa av dei (tydelege mål og kriterium)
B. Elevane skal ha tilbakemeldingar som fortel dei om kvaliteten på arbeidet eller prestasjonen
C: Elevane skal få råd om korleis dei kan få råd om korleis dei kan forbetre seg
D. Elevane skal vere involvert i eige læringsarbeid ved blant anna å vurdere eige arbeid og eigen fagleg utvikling.

Eleven sin innsats skal ikkje med i den faglege vurderingsgrunnlaget.

2. Undervegsvurdering.
På kva måtar gjev eg undervegsvurdering i klasserommet? Dette kan vere både skriftleg og munnleg. Det står ikkje at det er pålagt skriftleg, men er nok ein fordel.

Undervegsvurderinga skal hjelpe oss i argumentasjonen i arbeidet med om eleven treng spesiell oppfølging.
Samtalen 1-2 gonger i året er ein del av undervegsvurderinga

Eigenvurdering har fått eit eige punkt. Det er stor bruk av eigenvurdering i norsk skole. Mykje skjema. Kan vi gjere det på andre måtar?

3. Halvårsvurdering
Elevane skal ha halvårs vurdering i fag. Kan koplast mot foreldresamtale. Vi kan ta eit stopp der. Kor er eleven no. Korleis vil vi ha det på vår skole? Det står ikkje at halvårsvurderinga skal vere med føresette. Sluttvurdering når ein er ferdig med faget.

Desse tre punkta er viktig å rydde vurderinga i.

Dokumentasjonen ligg i arbeidsbøker, testar mm. Vit at du bruker det i ein eller annan samanheng. Kor finn vi det i dei ulike område? Kva skal vere på strukturnivå, på internt nivå osb.

Her har vi eit ryddearbeid. Resultat ol blir veldig privatisert mellom lærar og elev. Den som overtar har lite skriftleg materiell.

I undervegssamtalen bør det òg vere eit fokus på neste halvår. Tenk nøye på om det er i forbindelse med foreldresamtalen ein skal gjere det. Nordahl: Vaksne har av og til behov for å vere vaksne saman. Skal ungane heile tida vere med på samtalane?

Tankar rundt kva som bør vere i mappene:
• Fråvær
• Skoleplassering
• Resultat av kartlegging og notat til halvårssamtalen.

Kor flinke er vi til å bruke læreplanen og så setje mål for temaet/timen/dagen?

Undervegsvurdering/vurderingsverkty- eit praktisk perspektiv

Det er lite oppsummeringar i klasserommet. Det er òg ein del av undervegsvurdering. Kor er eg? Koss forstår eg dette? Bruk språket. Du må snakke om målet om det som står på planen. Koss får elevane tak i alt vi har tenkt.

Kan vi flytte nokre av samtalane inn i det kollektive rommet? Kan andre lære av det?

Black & Williams: Inside the black box (skolen er den svarte boksen)

Starten og oppsummeringa må henge saman.

Kan vi ha mindre ”gjeringar” og meir oppsummering og forståing.? Oppsummering på tavla som kanskje står til neste dag og kan gjentas då før ein går vidare?

Kva er det viktigaste i faget mitt som dei skal lære denne veka? Dette spørsmålet skal du stille deg kvar veke!

Kvifor vurderer eg?

• For å kontrollere?
• For å skape læring?

Undervegsvurdering skal informere og motivere

Kven skal vurdere?
• Læraren
• Eleven

Har skjema våre læringseffekt? Undervisning er relasjonelt. I skjema legg vi ofte ansvaret heilt over på eleven. Læraren må utfordre eleven på kva læraren kan gjere for at eleven skal forstå betre.

Målark har lagt ansvar på eleven for det han ikkje veit. Må brukast i samtale med elevane.

Still spørsmål om noe du har behov for få svar på.

Kva gjer at Ringstabekk held koken? Dei har open vurdering: Kva var bra? Kva kan bli betre? Kvifor og korleis?

Vurdering som kontroll og vurdering som læring.

Tankar: Evaluerer vi i klasserommet? Vi gjer lite av det på fellesen. Bør kanskje kjøre eksempel med oppsummering og evaluering av læringsøkter personalgruppa har.

Vi begynner med teori, så fokus på trinnet med ka vi vurderer undervegs pr i dag og ka vi ønskjer å vurdere.

Kva er bra her? Koss kan vi setje dette i system?

Framovermelding (Lars)
Kan bli same ulla men nytt ord. Det er viktig å setje fokus på kva eleven eigentleg bør gjere.
Kva er det som gjer at vi i nokre situasjonar står i det sjølv om det buttar (jmfr IKEA pakke og skriving for Lars)? Veit vi det i forhold til våre elevar?

• Meistring
• Ros
• Konkurranseinstinkt
• Forventningar i miljøet
• Foreldra sin rolle

Meistring. Utfordring kontra tryggleik. Flytsona….

Elevar som finn på masse rart når dei skal gjer oppgåver, kan gjere det i angst for oppgåva og det dei må seie til dei andre i friminuttet. (blyantspissing, rydding av ransel, toalettbesøk)

Ein elev med lite meistringsfokus, kva vil han velje når han kan velje vanskenivå? Per Ravn: Meistringsmotivasjon. 1 fordi då har han ingen utfordring eller 5 då har han ingen nederlag ved å ikkje få det til.

Den mest brukte læringsstrategien i norsk skole er individuell oppgåve besvarelse. Er læraren sitt kritt blitt erstatta av eleven sine gule strekar. Våre elevar har færre læringsstrategiar enn land vi kan samanlikne oss med. Prosessen fram til resultatet er viktig. Knytt tilbakemeldingar opp til noe eleven kan gjere noko med. Kontrollerbare faktorar er viktig.

-------

Nina:

Feedback
Feed forward
Feed up

På alle nivå må kriteria vere kjente.
Kva er mine eigne mål:

To stars and a wish. Set deg to mål og eit ønske. Dette kan du gjere for eleven og eleven gjere for seg sjølv

Ipsativvurdering (lars) kombinere det individorienterte mot det kollektive. ”Eg skal gjere arbeidsoppgåva mi”. Det vi ser spesielt etter. Sjå eleven er òg å sjå læringsutviklinga deira. Kan bruke to stjerner og eit ønske i tilbakemeldinga til eleven.

Skal Sandnes kommune legge krav til kva som skal vere i elevmappa (arkiv)? Eit spørsmål frå kursdeltakarar.

---

Ein interessant dag. Eg ser vi har eit stykke å gå. No skla eg saman med It'learning gruppa mi finn eit område vi vil prøve vurdering på.

Då har startskotet gått

2009-11-17T21:54:00.000+01:00

Eg har ei stund tenkt at eg trengte ein stad å skrive ned tankar/ førelesingsnotat/ kursskriblerier/ tips og alt anna eg har i hovudet når det gjeld skole; pedagogikk, leiing, politikk (her må kanskje ein skoleleiar vere forsiktig(?) osb.

Altså om det spennande, krevjande, utfordrande, utmattande og lærerike livet som arbeidet i skolen er. Alt sett med mine rektoraugo